دسامبر 2025

مطالب این شمارە:
سرمایە داری در جستجوی راهی برای بقا - صادق کار
فقر: علل و چاره های آن بخش نهم - عبدالغنی فریندا، تئو مینگ تینگ، مجله بین‌المللی علوم انسانی و اجتماعی
زمان انتخاب است - ع امید
حوادث کار بخش سوم - بهروز فدایی
در گرامی داشت یاد رفیق جعفر پیشە وری رهبر جنبش کارگری و نهضت ٢١ آذر - صادق
و...

این موج کشتار و اعدام زندانیان، بیانگر وضعیت فوق العاده بحرانی حکومتی است که در میان گرداب بحران‌های لاعلاج سیاسی،‌ اجتماعی و اقتصادی که زندگی معمولی روزمره را نیز برای مردم ناممکن کرده است ؛ به کشتار زندانیان روی آورده تا در ارزیابی سراسر غلطی که از جامعه ایران دارند، با نشان‌دادن این سبعیت و بی‌رحمی در اعدام جوانان این سرزمین از اعتراضات در تقدیر پیشگیری کنند؛ اما این سبعیت افسارگسیخته، دیگر دردی را از استبداد دوا نکرده و نمی‌کند.

با تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه، با خروج ایران از رقابت ژئوپلیتیکی علنی و ظهور اسرائیل و ترکیه به عنوان بازیگران کلیدی، تشدید رقابت بین تل آویو و آنکارا، آنگونه که ناظران خارجی خاطرنشان می‌کنند، دیگر مسئله زمان نیست، بلکه نوع پیشبرد آن است. پرسش این نیست که آیا آنها رقابت را انتخاب خواهند کرد یا خیر، بلکه این است که چگونه به آن پاسخ خواهند داد: با رویارویی یا حل و فصل مسالمت‌آمیز. این رقابت در چندین عرصه در حال گسترش است که اصلی‌ترین آنها غزه، سوریه و مدیترانه شرقی است.

تردیدی نیست کە مجموعە این اقدامات شرایط معیشتی، درمانی و رفاهی حقوق بگیران را کە هم اکنون نیز از تحمل خارج شدە وخیمتر خواهد کرد و چارەای غیر از قیام و شورش برایشان باقی نخواهد گذاشت. کما اینکە روز گذشتە عدەای از بازنشستگان بە جان آمدە از فشار زندگی در یک اعتراض صنفی کە در تهران برگزار شد ، برای نخستین بار شعار مرگ بر دولت و مجلس و قوە قضایی سر دادند.

تجربه‌های ایران و جهان نشان می‌دهد که ویرانگی نتیجه اجتناب ناپذیر شکاف‌ها نیستند و اگر که با قواعد، میانجی‌های معتبر، عدالت انتقالی، و پیمان‌های گذار چندبُعدی مهار شوند، می‌توانند به رقابتِ قاعده‌مند بدل شوند. تولید «حس مشترکِ نو» . کلید کار گذار، تبدیل «تعارض هویتی» به «اختلاف نهادیِ قابل مدیریت» است. این که ظرفیت جامعه چیست و نظام حاکم و اپوزسیون راست افراطی تا چه حد ممکن است در برابر چنین پروژه ای تمکین کنند و به آن تن درهند، نباید خوشبیانه برخورد کرد.

«همگامی»، در راستای مخالفت با مجازات اعدام دفاع از میثاق حق زندگی، و عدم رعایت عدالت، اعدام او را محکوم می‌کند و معتقد است رژیم از برچسب جاسوس، بهره‌برداری سیاسی می‌کند.

توسعه‌ی دموکراتیک یک فرآیند پیوسته و غیرخطی است، نه هدفی که در یک گام بتوان به آن رسید. این توسعه نیازمند تعامل دائمی نهادهای قوی، فرهنگ سیاسی پشتیبان و مشارکت فعال شهروندی است. رفع تبعیض با برچیدن نظام امتیازوری موجود، و توان‌یابی جامعه برای مقاومت در برابر یک نظام امتیازوری جدید، پیش‌درآمد آن است.

آزادی، وعده‌ای برای آیندهٔ نامعلوم نیست؛ بلکه فرایندی اجتماعی است که در دل کنش‌های جمعی شکل می‌گیرد. رهایی از ترس تنها از طریق حضور آگاهانه و مداوم در فضای عمومی ممکن می‌شود. حضور فعال می‌تواند دیوارهای انفعال را فرسوده کرده و مسیر تحقق عدالت اجتماعی و آزادی را هموار سازد. هر فرد می‌تواند با مشارکت در گفت‌وگوها، آگاهی‌دهی، سازمان‌دهی و حمایت از جنبش‌های اجتماعی، سهم خود را در این فرآیند ایفا کند؛ چرا که تقویت جامعه، زیربنای جریان‌های سیاسی و پیش‌شرط تحقق آزادی‌های جمعی است.

جمهوری اسلامی با قربانی‌کردن «حق حیات»، نه‌فقط در پی مهار خشم فروخورده جامعه‌ای است که بارها با حضور در خیابان‌ها نظم سیاسی موجود را به چالش کشیده، بلکه می‌کوشد اقتدار و تسلطی را بازسازی کند که در جریان جنگ آسیب دیده است؛ الگویی که یادآور روند سرکوب‌های گسترده پس از جنگ ایران و عراق  است که به کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ منجر شد.

جامعه‌ی ایران به بدیل سکولار دمکرات کارا و دامن‌گستر نیاز دارد که لازمه‌ی شکل‌گیری آن، انعطاف، تفاهم، توافق و اتحاد بین راهبردهای دارای اشتراکات قابل اتکاء با همدیگر است. این سه راهبرد عبارتند از: «اصلاحات ساختاری» با دینامیسم عبور از حکومت، «استراتژی گذار» در وسعت‌نگری‌ و «استراتژی سرنگونی» با مشارکت‌ورزی.