کارگری

تقریباً در سراسر اتحادیۀ اروپا، و جهان، اتحادیه های کارگری در موقعیت دفاعی قرار گرفته اند، از کاهش تعداد اعضا و کاهش "غلظت اتحادیه ای"، از افت مقام اجتماعی و در مؤثریت در نیل به اهداف پایه ای شان رنج می برند. بحث گسترده ای در بارۀ لزوم مدرن کردن، بازسازی و باززائی اتحادیه های کارگری در همه جا جاری است.

خواست کارگران و آزادیخواهان لغو این محاکمە فرمایشی و آزادی بی قید و شرط فعالان سندیکایی و مدنی و پرداخت خسارت بە آنها و محاکمە مالک کارخانە و عاملان شکنجە زندانیان بیگناە است.

در ارتباط با مسئله دولت، کنگره ملی کارگران NLC، بویژه در دهه های 1980 و 90 و دولت نظامیان، توانست کارگران را علیه استبداد طبقات قدرتمند سیاسی و اقتصادی متحد کند. کنگره در عین حال در بسیج افکار عمومی و اعتراض به اقدامات افراطی هیئت حاکمه در رابطه با مسائل کارگری و تأمین اجتماعی در سطوح ملی از قبیل آموزش و پرورش، بهداشت عمومی، انرژی و امنیت اجتماعی نیز موفق بود. در این جریان اما NLC با جبهه های مختلفی روبرو بود که موفقیت و شکست هایی را با خود به همراه آورد

حسین اکبری ضمن اشاره به تبعیت رسانه های رسمی از گرایش حکومت ها اعم از دیکتاتوری، لیبرال، دمکرات یا سوسیالیستی و غیره...، به دلیل طبقاتی بودن بافت جامعه گفت: در جامعه طبقاتی، رسانه ها هم ماهیت طبقاتی دارند و روزنامه نگاران مستقل و مدافع حقوق زحمتکشان همواره مورد اذیت و فشار و پیگرد بوده و هستند.

مهمترین طرح این دوران اجرای طرح "یارانە" بود کە بە تعبیر کارشناسان مستقل گامی بود در راستای حذف سوبسیدها و انطباق بیشتر اقتصاد ایران با معیارهای برآمدە از صندوق بین المللی پول و بانک جهانی. این طرح با استقبال بانک جهانی و تشویق دولت ایران مواجە شد. نتیجە این سیاست و ادامە آن توسط روحانی همین است کە امروزە می بینیم و ارزش "یارانە نقدی" بە کمتر از بهای نیم کیلو گوشت سقوط کردە است!

دعوت خاتمی از مردم و گروەهای سیاسی – اجتماعی بە شرکت در انتخابات بە واقع اعلام شکست قطعی اصلاح طلبی در نظام حاکم و تسلیم شدن کامل این جریان و پذیرش همە آن چیزهایی است کە خاتمی و طرفدارانش مدعی مخالفت با آن بودند. بە عبارتی خاتمی از مردم دعوت می کند کە مانند وی این حکومت را با تمام مصائب اش به همین صورتی کە هست بپذیرند. چشم شان را بر فساد، سرکوب، ظلم و بی عدالتی و خشونت و تبعیض ببندند، چون حفظ نظام برایشان حتما از همە اینها مهمتر هستند.

جنبش کارگری اهمیت خود را بیش از روابط و ساختار دموکراتیک از توان بسیج نیرو بدست می آورد که بمثابه ابزاری در ایجاد فضای دموکراتیک برای مناظره و گفتمان سیاسی مدنی در جامعه بکار می اندازد، و یا می تواند برای کنترل و متوقف کردن دولت در اعمال فشار استفاده کند. چنین روندی در مورد سازماندهی و فشار از پایین و بدنه اعضا بر رهبری همیشه جواب می دهد.

با توجه به این عوامل، کارگاه‌ها و کارخانجات صنعتی تعطیل و کارگران به خانه فرستاده می‌شوند. حق بیمه‌ی آنها عموماً پرداخت می‌شود تا مجالی برای شکایت نباشد. سپس دستگاه‌های صنعتی کارگاه‌ها به فروش رفته، تبدیل به پول خرید ماینر می‌شوند و سوله‌ها و اتاق‌های تولید به کارگاه‌های بیت‌کوین تبدیل می‌شوند. این سوداگری پر سودِ کوتاه مدت، در میان مدت تبعات برگشت‌ناپذیر اقتصادی خواهد داشت. حال اینکه کارگران از این سود باد آورده بی‌بهره می‌مانند و متضرر اصلی این بازار از همین آغاز کارگران هستند...

 ٩٥ درصد کارگران با قراردادهای موقت کار می کنند و بعد از سە ماە برای اینکە سابقە کاری شان ثبت نشود و مزایای بە آنها تعلق نگیرد اخراج و دوبارە استخدام می شوند. هر وقت کە کارگران قراردادی با کارفرما هایشان اختلاف پیدا می کنند، صاحب کار بە راحتی آنها را اخراج و وزارت کار نیز هیچ گونە حمایتی از کارگران قراردادی کە تحت همە نوع فشار و زورگویی قرار دارند نمی کنند و هر گاە هم کە اعتصاب و اعتراض می کنند ماموران را برای سرکوب شان بە سراغشان می فرستند.

اتحادیه های کارگری برای پاسخگوئی به چالشهای درونی و بیرونی که در برابر آنها قرار گرفته اند، به استراتژیهای نوینی نیازمندند. بین المللی شدن اقتصاد فرار کارفرمایان را از ساختارهای ملی ناظر بر مقررات کار و استخدام بسیار آسان کرده است. آشکار شده است که این وضع توانائی دولتها را برای دفاع از مدلهای اجتماعی ملی به شدت تضعیف کرده؛ انتقالات بخشی و شغلی در عرصۀ کار و استخدام قدرت سنتی اتحادیه های کارگری را فرسوده کرده است.

بطور کلی مرور رفتار و سیاستهای دولتهایی کە از زمان رفسنجانی تا کنون بر سر کار آمدەاند با وجود تفاوتها و اختلافات ظاهری کوچک و بزرگی کە با هم داشتەاند، نشان می دهد کە همگی آنها در خصوص ستیز با حقوق کارگران وجوهات مشترکی داشتە اند. تا کنون هیچگاە حتی یکی از این دولتهای بە ظاهر رنگارنگ، اقدامی برای برداشتن مصوبات ضد کارگری سلف پیشین شان انجام ندادەاند.

بنا براین افزایش دستمزدها در همه جا، حتی زمانی که بهره وری کار به افزایش خود ادامه می‌دهد متوقف می‌شود؛ این سبب گردش توزیع درآمد از مردبگیران به ارزش اضافی بگیران سراسر جهان، هم در کشورهای پیشرفته و هم در جهان سوم می‌شود. این تغییر در توزیع در آمد بر نابرای ثروت هم تاکید می‌کند. یک مثال این آخرین نکته را روشن خواهد کرد.

سرکوب سازمان ها ی مدنی و سندیکایی در واقع در خدمت تقویت تحریم کنندگان و جنگ طلبان خارجی نیز قرار دارد و آنهایی کە این سرکوب ها را در داخل سازمان می دهند آنقدر هالو نیستند کە ندانند دارند چکار می کنند! بسیاری از کسانی کە اینک با ترامپ و ناتانیاهو و بن سلمان علیە کشورشان دانستە یا بە خطا همسو شدەاند، پیشتر جز جریانات وابستە بە حکومت و جز قربانیان و محصول سرکوب ها ی حکومتی هستند کە از حکومت روی بر تافتەاند و با دشمنان خارجی حکومت همسو شدەاند.

حرص استفاده از تکنولوژی برای کسب سود، به آن معناست که کارگران نمی توان برای کاستن از مرارت کار به تکنولوژی اتکا کنند و محتوای کیفی کار را ارتقاء بخشند. بلکه تنها امید آنان برای تضمین کار کمتر و بهتر آن است که شاهد در آمدن کنترل مستقیم آن از چنگ سرمایه داری باشند. چنان که در بالا، و در همزبانی با ایده های مارکس تأکید شد،

درک حکومتی از «خیابان» یک درک مطلق و توتالیتاریستی است. به این معنی که خیابان، چه به مثابه‌ی یک عرصه‌ی سیاسی و چه به عنوان یک شریان اقتصادی، تمام و کمال متعلق به طبقات و نیروهای سیاسی حاکم است. هیچ قشر و گروهی خارج از حاکمان وضعیت، حق استفاده از خیابان را ندارند و بی‌توجهی به این قاعده با سرکوب مواجه خواهد شد.

به طور کلی کنگره ملی کارگران از برخی اعتبارات دموکراتیک بهره می برد. از یک سو به نظر می رسد که در سطح ملی و بین شعب ناحیه ای کاملاً رفتاری دموکراتیک دارد، به ویژه در ارتباط با برگزاری انتخابات دوره ای، تشکیل مجامع و میتینگ ها، سازمان و ساختار اداری و اساسنامه تشکیلات شاخصه های دموکراتیک در آن مشهود است. مجامع رسمی برای تصمیم گیری های اساسی مربوط به اتحادیه و مسائل اجتماعی به طور متناوب برگزار می شوند.

با این همە بە نظر نمی رسد کە تسلط باندهای دولتی و حکومتی بر سرمایەهای تامین اجتماعی، بە واسطە اهمیت و حساسیت های فوق العادەای کە در بین دەها میلیون جمعیتی کە سرنوشت شان بە وضعیت آیندە این سازمان وابستە است بە درازا بکشد. ولی بیم انتقال آنها بە حساب های شخصی در خارج از کشور و حیف و میل کردنشان همچنان وجود دارد.

احمدی نژاد و محافظە کاران حامی او در نخستین انتخابات بعد از پایان دو دورە خاتمی با بە دست گرفتن پرچم عدالت خواهی و آوردن پول نفت بر سر سفرهای مردم و بر بستر نارضایتی های گستردە کارگران از خلف وعدەهای خاتمی توانستند مردم را فریب دهند و در انتخابات ریاست جمهوری پیروز شوند. اگر بعد از تغییر و تحولاتی کە در زمان خاتمی رخ داد به فرض اینکە دوبارە اصلاح طلبان هم در انتخابات پیروز می شدند در وضعیت کارگران همانطور کە در دولت وارث آنها دولت روحانی دیدە شد بهبودی اتفاق نمی افتاد.

در عوض این حاتم بخشی های عملی و فوری از اموال دیگران کە اساسا تصمیم گیری در مورد آن توسط دولت غیر قانونی و تجاوز بە حقوق و مالکیت صاحبان سرمایە های تامین اجتماعی است، اما تحفە مقامات دولتی برای بازنشستگانی کە گرانی و مستمری های ناچیز امانشان را بریدە و آنها را بە اعتراضات خیابانی همە روزە واداشتە است چیزی غیر از وعدەهای فریبکارانە ای کە هیچگاە بە آنها پایبندی نشان ندادە و نمی دهند نیست!

بر پایۀ مباحث گذشته می توان به دو گونه واکنش داشت. یکی رسیدگی به مسائل مربوط به کار در حل حاضر است. این مسائل از جمله مشتمل است بر دستمزدهای ناچیز، ناامنی های مرتبط با کار، ساعات کاری طولانی (افزایش کار "خارج از وقت" یک مسئلۀ واقعی است)، فقدان اختیار در پیوند با نظارت حاد بر کار، و بیماری های جسمی و روحی ناشی از فشارهای وارد بر تن و جان کارگران.

قائده‌ی معمول در اکثر کشورهای دنیا این است که اگر شرکت‌های تامین و توزیع برق موجب ضرر و زیان شوند، باید این ضررها را جبران کنند. در نتیجه یک سیاست کارگری در زمینه‌ی اعتراض به ناکارآمدی حاکمیت در حوزه‌ی تامین و توزیع انرژی، طرح مطالبه‌ی جبران ضررهای قطعی برق اعم از فشارهای وارد شده بر زندگی شغلی کارگران است.

سیاست های کارگری در نیجریه وزن بسیار زیادی به کارفرمایان و سرمایه داران عطا کرده است. بطور مثال، در هنگام اعتراضات در محیط های صنعتی کارفرمایان می توانند حق عضویت های جمع اوری شده از دستمزد کارگران را نگه دارند و از پرداخت آن به اتحادیه ها خودداری کنند تا بدین وسیله رهبران اتحادیه را مجبور به سازش و بازگشت به کار نمایند

اتهامات وارد شدە بە حبیبی مشابە اتهاماتی است کە سالها توسط دستگاە قضایی حکومت بر فعالین سندیکایی کارگری وارد می شود تا هم با چنین بهانە هایی کلیشەای کە ابداع نهادهای سرکوبگر رژیم هستند آنها را مجازات نمایند و وادار بە سکوت و تسلیم در مقابل حاکمیت ستمگر و سرمایە داران کنند و هم کارگران را از عواقب حق خواهی و اعتراض بە بی عدالتی فاحش کە علیە شان می شود بترسانند.

خانە کارگر در آن مقطع یکی از موانع و مخالفان عمدە باز کردن فضای سیاسی و فعالیت سندیکاهای کارگری بود و ضمن مخالفت شدید با دولت در این خصوص هر گاە کە فرصت می یافت از حملات فیزیکی برای برهم زدن جلسات سندیکاها و بخصوص سندیکای واحد دریغ نمی ورزید. برای آنها از سرگیری فعالیت های آزادانە سندیکایی حکم پایان کارشان را داشت.

بازنشستگان در کنار اعتراض بە فساد و نهادهای حکومتی بانی و مروج فساد، در تجمع شان از مطالبات و حق و حقوق سایر مزدبگیران و مردم عادی دفاع نمودند و با دعوت همگانی بە اتحاد و پیوستن بە اعتراضات بە منزلە راە رهایی از وضعیت غیر قابل تحمل موجود، بلوغ و نبوغ سیاسی و روحیە و جسارت شان را نشان دادند.

اکنون می توان به موضوع دیگری پرداخت. این موضوع مرتبط با ایدۀ استفاده از تکنولوژی نه تنها برای کاستن از مدت زمان کار، بلکه همچنین برای افزودن به محتوای کیفی آن است. چنان که در ابتدای این نوشته توضیح داده شد، تحقق دیدگاه کارل مارکس دایر بر آینده ای بهتر، مستلزم ساماندهی مجدد کار است به عنوان فعالیتی در گریز از "از خود بیگانگی"، و اجرای این ساماندهی هم به نوبۀ خود تا حدودی وابسته است به استفاده از تکنولوژی.

با اوضاع نامناسب اقتصادی کشور و وجود تحریم های کمرشکن روند اخراج کارگران در ماههای آینده، با شیب تندتری پیش خواهد رفت و بە موازات آن اعتراضات کارکری با شدت و حدت بیشتری ادامه خواهند یافت و حکومت با چالش های جدیدی مواجه خواهد شد.

هرگاه مذاکرات برای تأمین این منافع به نتیجه نرسد، معروف است که اتحادیه ها به بالابردن سطح مبارزه و ستیزهای جدی تر مانند اعتصاب و عدم حضور در محل کار، تظاهرات و اجتماعات خیابانی متوسل می شوند که نه تنها می توانند تولید را متوقف کنند بلکه کل اقتصاد را هم از کار بیاندازند.

با وجود گذشت صد سال از حیات سازمان بین المللی کار اما در مجموع این سازمان مانند اكثر سازمانهای وابستە بە سازمان ملل در متحقق نمودن اهداف اش موفقیت چندانی در اکثر کشورهای جهان نداشتە است. در بسیاری از کشورهای جهان اگر کارگران بە پیشرفتی دست یافتەاند، مدیون مبارزات خودشان است و این سازمان در آنها نقش چندانی نداشتە است.

اگر مجلس پنجم تحت کنترل بازار جرات نکرد کارگران کارگاە های بالای ٣ نفر را از شمول قانون کار خارج و آنها را از تمام حق و حقوق قانونی شان محروم کند، دولت خاتمی با شعار "ارجحیت عدالت اجتماعی بر توسعە اقتصادی" کە ضد سیاستهای رفسنجانی بود، کارگاە های تا دە نفر را نیز از شمول قانون کار خارج کرد.

در هفتە های اخیر علائمی حاکی از تمایل بین المللی برای کاهش تنش ردوبدل شدە و از جملە گفتە می شود کە سفر نخست وزیر ژاپن بە منظور میانجیگری برای کاهش تنش ها بین حکومت ایران و دولت امریکا انجام گرفتە است. این فرصتی است کە نهادهای مدنی بتوانند با آوردن فشار بە حکومت از آن بخواهند کە جهت دفع خطر جنگ و برداشتن تحریمها ی فرسایندە وارد مذاکرە با دولت ترامپ شوند و ...

ما در دو فصل آینده به موضوعات سیاست گزاری و رفرم برمی گردیم؛ خاصه به این پرسش که چگونه می توان تکنولوژی را مهار کرد و به آینده ای با کار کمتر اما بهتر نائل شد.

با گسترش فشارهای معیشتی، نه تنها هفت‌تپه، بلکه تمام زحمت‌کشان کشور در وضعیت اعتراضی قرار دارند. بنابراین اگر وضعیت به همین منوال ادامه داشته باشد، نه تنها اعتراضات هفت‌تپه بلکه اعتراضات دی ماه 96 نیز امکان تکرار دارند.

کودکان کار نه تنها نمی توانند تصویری نسبتاً خوب و شکوفا از آینده داشته باشند بلکه در زندگی همە روزە خود نیز با خستگی و رنج بسیار، روزها را پشت سر می گذرانند.

"کنگره به منظور سازماندهی و متحد ساختن و آموزش کارگران نیجریه در تمامی صنوف حرفه ای از بخش های مختلف برای دفاع و پیشبرد حقوق سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کارگران، ... و دموکراتیک عمل می کند."