چهارشنبه ۰۵ آذر ۱۳۹۹ - ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰

تأثیرات «۲٨ مرداد» بر شرایط سیاسی – اجتماعی ایران و خاورمیانه

۳۰ مرداد ۱۳۹۹

فایل صوتی جلسه پرسش و پاسخ تلگرامی جمعه ۳۱ مرداد ۹۹

میهمان برنامه: رفیق مصطفی مدنی، از پیشکسوتان جنبش فدایی و از اعضای حزب چپ ایران (فدائیان خلق)

این جلسات هر جمعه ساعت ۹ شب به وقت ایران در کانال و گروههای مختلف تلگرامی از جمله گروه "به یاد رفیق رئیس دانا و برای اتحاد عدالتخواهان" برگزار می شوند.

به دنبال مکاتباتی که با رفیق مصطفی مدنی داشتیم، متوجه شدیم که در تدوین فایل صوتی برنامه، این دو فایلی که در ذیل ملاحظه می کنید، ضبط نشده اند، که با عرض پوزش از مراجعه کنندگان محترم سایت، در اختیار تان قرار می گیرند. سایت «به پیش»:

 

 

https://t.me/joinchat/CPd7yFQ5jXI9s_0WS07WFg

سؤالات مطرح شده در جلسه

- رفیق مدنی درود بر شما . اشاره شما در باره نقش حزب توده و اهمیت دادن به حزب بسیار منصفانه است و در عین حال نتیجه گیری شما بر این نقد استوار است که حتی اگر حزب توده به صحنه کودتا وارد میشد هم در نتیجه کودتا تاثیر تعیین کننده ای نداشت و این کودتا موفق میشد؛ ولی دستاورد آن مقاومت از سوی حزب توده می توانست نتایج پس از کودتا را تغییر دهد، که البته موضوع قابل توجه و مهمی است. اما رهبران حزب توده ایران از جمله رفیق عمویی در مصاحبه ای گفته اند ما آماده اقدام بودیم و حتی رادیو با برد کوتاه در اختیار مصدق قرار دهیم تا پیام به مردم برساند. سؤال اینجاست: با فرض این که مصدق مخالف دخالت و مقابله با کودتا بود، آیا این دلیلی برای عدم مقابله یک حزب سیاسی با اهمیتی چون حزب توده ایران می توانست باشد؟ تاچه حد استقلال در عمل احزاب چپ را در این موارد جایز میدانید آیا دولت در حال سرنگونی قادر است تصمیمات را به احزاب سیاسی توصیه ای کند؟

- رفیق مدنی عزیز، ضمن تأیید نظر شما در مورد اصل چرایی کودتای بیست و هشتم مرداد، واقعیت این است که امروز هم بخشی از چپ تواب و بریده در جریانات سیاسی چپ از جمله حزب چپ که فکر می کنند با نزدیک شدن به جریانات سلطنت طلب و امثال شورای گذار جایگاه آلترناتیوی جنبش چپ می توانند در جریان جنبش دمکراتیک جنبش مردمی تاثیرگذاری کنند که بسیار اشتباه هست. حال سؤال اینجاست که شما به عنوان یکی از رهبران حزب چپ، آیا به صراحت در مقابل این جریان انحرافی مرزبندی می کنید و این افراد را از جریان جنبش فدایی طرد می کنید؟

- به نظر شما دلیل اینکه دکتر فاطمی اعدام شد ولی دکتر مصدق به حصر خانگی محکوم شد چه بود؟

- همه ما می دانیم نماد سلطنت طلبی به عنوان یک آلترناتیو دیکتاتوری مورثی در امثال رضا پهلوی معنا پیدا می کند. حزب چپ چگونه با این افراد که متاسفانه در جنبش فدایی هم وجود دارند برخورد می کند و سرانجام حزب چپ چپ به عنوان یک جریان چپ نباید خیلی شفاف در مقابل این انحرافات بایستد؟

- درمورد حمایت اتحاد شوروی از حزب توده ایران تاکید زیادی دارید. در این مورد توضیح میدهید؟

- جناب مدنی آیا به گمان شما بورژوازی ملی در آن دوران توانست نقش تاریخی خود را به درستی ایفا کند؟

- دوستان: عمویی عزیز تاریخی گویا از از جریان ۲۸ مرداد۳۲است من از حرفهای ایشان چنین استنباط کردم که اگرچه درایران نظام پارلمان تاریستی شکل گرفته بود ولی قوای دیگر مثل مقننه و دیگر قوا مثل الان همچین اختیاراتی نداشتند، قوه مجریه که مصدق در رأس آن بود به راحتی به تمام قوا مسلط بود؛ پس بنابراین قدرت یابی و استراتژی اعمال آن بسیار مورد توجه است که چرا باتمام ملزوماتی که برای مقابله با کودتا دردسترس بود به قول عمویی چرا به کارگرفته نشد با توجه به اینکه‌ امریکا در آن دوران درمقابل شوروی آن دوره قصد ایجاد یک زنجیره دفاعی از اروپا تا خاور دور را در نظر داشت و ایران یکی از این حلقه ها بود شبکه سازی به دامن که سیا باکمک انگلیس ازقبل با خرید روحانیونی چون کاشانی و غیره انجام داده بود آیا به هدف عقب راندن زمانی جنبش تحول خواهی ایران صورت نگرفته بود.

- تا قبل از كودتا، مبارزه با استعمار انگليس، در سطح "مبارزه ملى" بود. ولى، حزب توده تا قبل از ٣٠ تير، به صورت نا بهنگام، "مبارزه طبقاتى" را عمده كرد، آيا موافقيد؟

- با درود بر شما رفیق مدنی رفیق به نظر شما عدم باور دکتر مصدق به مبارزه ی طبقاتی در پیروزی کودتا تاثیرگذار بود ؟

- جناب مدنی آیا اظهارات عجیب شما در مورد حزب توده ایران را حزب چپ هم تایید می کند؟

- بحث نفت شمال، بحث سالها قبل از کودتا و برای جلوگیری از پایگاه سازی امریکا در مرز اتحاد شوروی بوده که دولت ساعد مراغه ای به شدت به دنبال آن بود؛ قابل توجه اینکه پیشنهاد شوروی در مورد نفت شمال بنا به تصدیق دکترمصدق کاملاً مطابق منافع ملی ایران بوده است. ایا غیر از این حمایتی که میفرمایید شوروی از حزب داشته چه بوده؟

- کودتایی در کار نبود. عزل دکتر مصدق که کودتا نیست و خودش حقوقدادن بود و می دانست نخست وزیر حکومتی است که شاه ان حق عزل نخست وزیر را دارد.

- فرمايش شما در نگاه به سلطنت طلبان صريح نبود، صحبت بر سر ان بود كه ايا يك نيروى چپ ودمكرات حق دارد با نيروي سلطنت كه دمكراتيك نيست ائتلافى داشته باشد؟

- درود رفیق مدنی عزیز؛ باسپاس ازحضورتان، آیا باتوجه به فضای استبدادی شدیدی که پس از کودتای ۲۸ مرداد برمیهن حاکم شد، بیشترین تأثیر را در به قدرت رسیدن رژیم به غایت ارتجاعی و سرکوبگرنظام ولائی نداشت؟ و آیا این جنایت محصول و دستپخت نکبت بار امپریالیزم آمریکا، انگلیس و ارتجاع داخلی نبود؟ باسپاس

- در خاطرات ثریا امده که روز ۲۸ مرداد شاه داشت به شغل دیگری در ایتالیا فکر میکرد و ماهیگیری میکرد. شب که به هتل بر میگردد، در تلویزیون می بیند دوباره به برتخت نشانده اندش. پس در واقع کار اصلی را نیروهای خارجی انجام داده اند. چطور شما میگویید شاه از آنها کمک خواسته است؟

- درود و سپاس و یک سؤال: برداشت من از گفته های شما این است که شما نقش حزب توده و تبعیت آن از شوروی را عمده دانستید، در کودتای 28مرداد. ولی اشاره نکردید به نقش آگاهی توده ها و ضعف تشکل‌های موجود و رهبری محمد مصدق. تشکل و نبود احزاب مستقل همان چیزی است که جامعه امروز ما، فقدان آن را همین الان هم احساس می‌کند. البته تا جایی که من اطلاع دارم مصدق مانع حضور حزب توده در خیابان ها شد. نه اینکه حزب توده از این حضور امتناع ورزد. لطفاً نقش متبت و منفی روحانیون در جریان کودتا را هم توضیح دهید.

- در مورد پیشنهاد زنده یادکیانوری به دکتر مصدق در مورد ایستادن در مقابله با کودتا با یک پیام رادیویی و دادن اسلحه به توده ای ها مورخین زیادی نگاشته اند. برای رد چنین بحثی باید سندی ارائه داد . شما چگونه بدون هیچ استنادی تنها میگویید من فکر نمیکنم اینطوری باشه؟ منطق میگوید مصدق از نزدیکی به توده ایها هراس داشت . و توده ایها هم میدانستند که پس از کودتا اماج ضربات سهمگین امپریالیستها قرار میگیرند . این دو قرینه ای است که ان پیشنهاد میتوانسته شده باشد. چگونه میگویید نبوده است؟

- جناب آقای مدنی گرامی، در همین جلسه به درستی، به دوستی به حاطر یک جمله به حزب چپ ایران، فرمودید بهتر است از ادبیاتی استفاده کنیم که از افتراق جلوگیری نماید. حال بنظر می رسد که حزب توده ایران و مسیر حرکت ان مورد رضایت شما نیست و البته این حق شماست، ولی فکر نمی کنید به حزبی که طی تقریبا ٨۰ سال گذشته در کنار اشتباهات، و درمواردی خیانت های داخلی و نه به مردم ایران - خدمات، فداکاری جانفشانی فراوانی داشته؛ واقعا شما در کدام دادگاه اتهامات حزب را به اثبات رساندید. آیا فکر نمی کنید در این شرائط که در رابطه با حق سلطنت طلبان می توان مهربانتر برخورد کرد بی شک می توان حزب توده ایران را هم با نگاه مهربان تری نگاه کرد. به هر حال شما را دوست رفیق می دانم و امید دارم در آینده ایران دست بدست باشیم.

- رفیق مدنی گرامی، در ابتدای برنامه فرمودید بررسی کودتای ۲۸ مرداد نیاز به پژوهش جدی تاریخی دارد که انجام نگرفته و خودم هم مورخ نیستم. (نقل به مضمون) با این حال فرمایشات شما تا اینجا ورود بی محابا به تحلیل تاریخی کودتا و قضاوت غیرمنصفانه و احکام غیرمستدل و قطعی در باره کوتاهی حزب توده در روز کودتا یا وابستگی رهبری آن به شوروی بوده است. آیا این نوعی نقض غرض و در تباین با فرمایش خودتان نیست؟ توضیحات رفیق عمویی در لینک زیر به گمانم می تواند شبهات شما را در مورد شرایط واقعی حاکم در روز کودتا را برطرف کند:

http://www.iran-chabar.de/article.jsp?essayId=17700

 

بخش: 

افزودن دیدگاه جدید