نابرابری و فقر
برخی جوانب رابطۀ فقر و نابرابری چنین اند:
- نابرابری به فقر نسبی منجر میشود؛
- افزایش نابرابری درآمدی، صعود فقرا در نردبان اقتصادی را دشوار میکند و خطر گرفتار شدن آنان در "تلۀ فقر" را افزایش میدهد؛
- نابرابری بر نرخ رشد اقتصادی اثر میگذارد و این نرخ برای کاهش فقر اهمیت بسیار زیادی دارد؛
- بنا بر گزارش بانک جهانی، اگر از اکنون تا سال 2030 رشد اقتصادی به گونه ای نباشد که فقیرترین اقشار جامعه بیش از دیگران از آن بهرهمند شوند، نخستین هدف از اهداف هزاره برای توسعه پایدار (SDG)، یعنی ریشهکن کردن فقر شدید، محقق نخواهد شد. بنابراین، نابرابری هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم بر فقر اثر میگذارد.
2.5.3 سایر پیامدهای نابرابری
- سطح بالای نابرابری میتواند به بی ثباتی دولت منجر شود، زیرا در کشورهایی که نابرابری بیشتری دارند، اعتماد اجتماعی کمتر و میزان جرم و جنایت بیشتر است؛
- جوامع نابرابر با تنش بیشتری روبرو اند، شادکامی کمتری دارند و از سلامت روانی ضعیفتری برخوردارند؛
- نابرابری، مبارزه برای نجات سیاره ما از بحران تغییرات اقلیمی را نیز دشوارتر میکند. گزارشهای آکسفام نشان میدهند که میانگین ردپای کربنی ثروتمندترین 1% جمعیت جهان تا 175 برابر بیشتر از ردپای کربنی فقیرترین 10% جمعیت است؛
2.6 نقش دولت در کاهش نابرابری
امروزه دولتها با یک انتخاب اساسی روبرو اند: انتخاب میان زندگی شرافتمندانه برای همۀ شهروندان یا تداوم ثروت افراطی برای گروهی بسیار کوچک. گفته میشود که بحران کنونی نابرابری، نتیجه مستقیم شکست اخلاقی در حکمرانی و نظام بازار است؛ نظامی که به شمار اندکی از افراد اجازه میدهد ثروتهای هنگفت انباشته کنند، در حالی که تودههای مردم در فقر باقی میمانند. یک چنین جامعۀ انحصاری و به شدت نابرابری ممکن است در کوتاه مدت پایدار و اجتناب ناپذیر به نظر برسد، اما در نهایت فرو خواهد پاشید. از این رو، آکسفام خواهان جایگزینی نظام کنونی با یک چارچوب اقتصادی جدید، یعنی "اقتصاد انسانی تر" است؛ اقتصادی که به رسمیت میشناسد عدالت و فراگیری اجتماعی نه نتیجه شکوفایی اقتصادی، بلکه علت آن اند.
2.7 اقدامات انجامشده برای مقابله با نابرابری درآمدی
دولت هند برای کاهش نابرابری درآمدی اقدامات گوناگونی انجام داده است:
- اجرای سیاست مالیاتی تصاعدی که در آن ثروتمندان مالیات بیشتری میپردازند؛
- اصلاحات ارضی و توزیع مجدد زمینهای مازاد پس از استقلال؛
- اجرای تدابیر مختلف تأمین اجتماعی، مانند مستمریها و توزیع غلات یارانه ای از طریق نظام توزیع عمومی (PDS) و موارد مشابه؛
- اجرای برنامۀ سه جانبه "جان دان - آدهار – موبایل" (Jan Dhan-Aadhaar-Mobile) با هدف پیشبرد راهبردی جامع برای شمول اجتماعی، توانمندسازی مالی و تأمین اجتماعی؛
- افزایش دوره ای حداقل دستمزدها؛
- ارائۀ خدمات آموزشی و بهداشتی رایگان (هرچند این خدمات همچنان نیازمند بهبودهای قابل توجه اند).
2.8 مسیر پیش رو
برای مقابله با نابرابری، اتخاذ سیاست در سه حوزۀ زیر ضروری است:
- رشد فراگیر و گسترش اشتغال مولد؛
- بازتوزیع درآمدها و داراییها؛
- سیاستهای اقتصاد کلان حامی تهیدستان.
افزودن دیدگاه جدید