کارگری

قطعی شدن پس گرفتە شدن هفت تپە کە دارودستە رئیسی سعی می کنند آن را بە خود نسبت دهند، در واقع نتیجە اعتصابات درخشان و یک پارچە خود کارگران است. در پوچ بودن ادعاهای دارودستە رئیسی همین بس کە هنوز حاضر نشدەاند دست از مجازات تعدادی از کارگران اعتصابی و آزادی سپیدە قلیان و لغو حکم اخراج اسماعیل بخشی و سایر کارگران اخراج شدە بردارند. رو شدن اختلاس ارزی کلان اسد بیگی و تشکیل پروندە برای او نیز نتیجە اعتصابات پیاپی خود کارگران است. کارگران هفت تپە پس از این پیروزی لازم است مبارزە خود را حول کسب حقوق سندیکایی و بهبود دستمزد و شرایط کاری خود متمرکز کنند.

براستی شرم آور است کە مردم کشور ما برای زدن واکسن رایگان بە کشور ارمنستان کە بر خلاف کشور ما فاقد منابع عظیم نفت و گاز و معدنی دیگر است یا بە ترکیە بروند. کشور ما از بنیە مالی و توان پزشکی کافی برای کنترل بیماری کرونا برخوردار است. بنا بر این دلایل اینکە چرا ما نتوانستەایم مانند بسیاری از کشورها کە حتی امکانات کمتری دارند از تبدیل بیماری بە فاجعە جلوگیری کنیم، هیچ چیز جز ناکارآمدی، فساد و حماقت سران و کارگزاران دزد و غارتگر و جنایتکار رژیم نیست. هم از این برای مهار فاجعە خود مردم باید قبل از اینکە کرونا درب خانە هایشان را بزند بە فکر چارە بیفتند

چنان که متذکر شدیم، موندراگون یک تعاونی یا حتی یک شرکت فوق تعاونی نیست. نسل نخست کارگر-اعضای آن غالباً برای توصیف کوششهای شان از این عبارت استفاده می کنند که "ما در تجربه ای برای تعاون شرکت کردیم". شاید این توصیف بهترین راه برای فهم موندراگون باشد: موندراگون نه به عنوان یک رشته شرکتهای جاافتاده، یا به عنوان شرکتی با مدل سازمانی و فلسفۀ مدیریتی خاص و مشخص، بلکه به عنوان نوعی از عمل که به مرور زمان و به فراخور آن تغییر می کند، از دستاوردها و شکستهای مخصوص به خود برخوردار می شود...

عبدلملکی علاوە بر داشتن خط فکری و مسلکی موتئلفە، حزبی کە بیشترین نقش را در از میان برداشتن مواد حمایتی قانون کار داشتە است، در برنامە اش مواردی را گنجاندە کە در تقابل با مواضع ظاهری خود این بە اصطلاح تشکلها قرار دارند. آدم می ماند کە قسم حضرت عباس آنها را باورکند، یا دم خروس شان را! حمایت از وزیری با این سابقە و برنامە را هیچ طور دیگری جز همدستی با دشمنان طبقە کارگر نمی توان تعبیر کرد! 

این شورا همچنین با انتشار بیانیە تازەای در این هفتە خواستار انجام واکسیناسیون رایگان و همگانی شد. این درخواست با اقبال گستردەای نە تنها در میان کارگران، بلکە عموم مردم روبرو شد. متعاقب آن کارگران ٢٢ شرکت در عسلویە با خواست واکسیناسیون فوری اعتصاب کردند و تعدادی از نهادها و گروە های کارگری و مدنی با انتشار بیانیەای همین خواستە را از حکومت طلب نمودند. انتظار می رود نظر بە وضعیت فاجعە بار کرونایی در کشور اعتراضات بیشتری را در این رابطە در روزهای آیندە شاهد باشیم.

آری آنها در ازای حمایت از رئیسی قاتل و جنایتکار نشان دادند کە در همە حال منافع طبقاتی خودشان را بر هر عامل دیگری ترجیح می دهند وکسب  سود بیشتر برایشان از همە ارزشها حتی اگر بە قیمت جان هزاران تن از مردم کشورشان کە بە دروغ برایشان اشک تمساح می ریزند تمام شدە باشد از همە چیز والاتر است.

مردم فراموش نخواهند کرد کە آنها در انتخابات فرمایشی بە خاطر منافع اقتصادی بیشتر، رودرروی مردم و در کنار دشمنان مردم قرار گرفتند!

گیپوزکوا (Gipuzkoa)، که اکثریت قریب به اتفاق تعاونیهای گروه موندراگون در آنجا مستقر است، 34 درصد بیشتر از میانگین آن در اسپانیا، و مهمتر این که 28 درصد بیشتر از میانگین آن در تمامی کشورهای اتحادیه اروپا است. علاوه بر این ساختار تولیدی این ایالت - با تأکید بی تناسب آن در قیاس با کل اسپانیا بر تولیدات عالی، خدمات مهندسی و صادرات - با ساختار تولیدی در کل اسپانیا تفاوت بسیاری دارد. حتی در دوران رکود اقتصادی فعلی، وضعیت در گیپوزکوا و دیگر استانهای ایالت باسک بالنسبه بر وفق مراد است. مثلاً در زمان نگارش این مقاله، نرخ بیکاری در گیپوزکوا 12 درصد است

سازمانهای کارگری و کارفرمایی وزارت کار نە تنها بە هیچ سندیکا، اتحادیە و تشکل مستقلی طی ٤٠ سال گذشتە اجازە فعالیت ندادە و با این رویە و عملکرد خود مقاولە نامە های ٨٧ و ٩٨ سازمان بین المللی کار را نقض نمودە، بلکە صدها سندیکای کارگری را کە در قبل از انقلاب وجود داشتند و اجازە فعالیت داشتند، منحل نمودە است. انحلال و غیر قانونی کردن شوراهای مستقل کارگری و پیگرد و سرکوب بسیاری از رهبران شوراها از دیگر اقدامات تشکل ستیزانە این سازمان بودە کە با هماهنگی و همکاری نیروهای امنیتی انجام شدە.است. 

موضعگیری های سنجیدە و دور اندیشانە شورای سازماندهی اعتصاب تا کنون نقش موثری در تداوم و پیشرفت اعتصاب و حفظ وحدت در میان کارگران داشتە اند میدان سوء استفادە و بە انحراف کشاندن اعتصاب را بر سئواستفادە کنندگان و عوامل دولت و کارفرمایان مسدود نمودە اند.

هواخواهان رئیسی کە قبل از انتصابات در جلد عدالتخواهی رفتە بودند و خود را داخل هر اعتصاب و اعتراضی می چپاندند تا برای رئیس قاتل و جنایتکارشان تبلیغ کنند و با اعتصابیون عکس یادگاری بگیرند، حالا دیگر با تشکیل دستجات سینە زنی و نوحە خوانی تبدیل بە اعتصاب شکن شدەاند.گوشها و چشمهایشان را بر روی سرکوب خونین مردم تشنە لب خوزستان بستەاند و برایشان نوحە کربلا می خوانند. حال کە بە مراد دلشان رسیدەاند بە جلد واقعی خودشان بازگشتە اند. یحتملا آنها در سرکوب مسلحانە مردم خوزستان نقشی بە عهدە دارند.

در ماه می سال 2013 کنگرۀ تعاونیها ایجاد صندوقی با سرمایۀ 70 میلیون اورو را برای تجدید سازمان کارخانه تصویب کرد. این صندوق بر پرداخت سهمیه توسط کلیۀ تعاونیای موندراگون استوار بود. فقط چند ماه پس از آن که شورای عمومی تصمیم گرفت دیگر وجوهی را به صندوق مذکور واریز نکند، مکانیسمها و اشکال دیگری از همبستگی بین تعاونی بروز یافتند. تعهد به یافتن کار برای کارگر-اعضای کارخانه، که کار خود را در اثر ورشکستگی کارخانه از دست داده بودند، شاخص ترین این اشکال بود. امروزه اکثریت کار-اعضای بیکارشدۀ فاگور در دیگر تعاونیهای موندراگون به کار اشتغال دارند

کارفرما بە خاطر سود اندوزی بیشتر، از ایمن کردن محل کار کارگر با اینکە می داند بە قیمت جان کارگر ممکن است تمام شود، طفرە می رود و اطمینان دارد کە دستگاە قضایی و دولتی هم اگر حادثەای روی دهد کە مقصر باشد از او حمایت می کند. ما بارها بە هنگام اظهار نظر در مورد علل حوادث کار بە این مسئلە در جنگ کارگری پرداختەایم. انتشار یک گزارش در پنج شنبە این هفتە در خبرگزاری ایلنا در پی کشتە شدن دو کارگر فولاد در عجبشیر، نیز بر این واقعیت صحە می گذارد

اعتصاب سراسری کارگران پیمانی نفت در این هفتە نیز بە رغم تمام تلاشهای اعتصاب شکنانە دولت، کارفرمایان و اعوان و انصار آنها ادامە پیدا کرد و با پیوستن شمار دیگری از گروەهای شغلی شاغل در شرکتهای نفتی و همچنین شروع دور تازەای از اعتصاب و اعتراض در میان کارگران رسمی نفت تقویت شد.
پایداری اعتصابیون روی خواستە های بە حق شان و شروع دور تازەی اعتراضات در میان کارگران پایانە های نفتی امکان رسیدن کارگران بە مطالبات شان را تقویت نمودە است.

اکنون رژیم در حال جستجوی خانە بە خانە و شکار آنهایی است کە در این اعتراضات و خیزشها شرکت داشتە اند، عدەای از مردم شرکت کنندە در خیزشها کشتە شدەاند، صدها نفر مجروح و مصدوم شدەاند، هزاران نفر بە شمول تعدای کودک در زندان و اسیر شکنجە گران هستند. اینها را نباید تنها گذاشت. با پیوستن بە اعتراضات عرصە را باید چنان بر رژیم ستمکر و جنایتکار تنگ نمود کە نتواند بیش از این بە جنایات اش ادامە دهد. برای ملت ایران مایە ننگ و شرمساری است کە قاتل هزاران تن از عزیزان شجاع و مبارزش رئیس جمهور آنها باشد

از سوی دیگر روند مذکور این واقعیت را با صراحت بیشتری آشکار کرده است که حفظ مناسبات و مالکیت تعاونی در داخل غالباً وابسته به تشدید روشهای تولید سرمایه دارانه و بهره کشی از کار در خارج است. این کشاکش پایه ای در حال حاضر در کانون تجربۀ موندراگون قرار گرفته است. راهی که موندراگون برای رسیدگی به آن پیشه کرده است، هویت آتی جنبش تعاونی موندراگون، و اهمیت آن را برای دیگر تجربیات سازمانگری تعاونی در سراسر جهان تعیین خواهد کرد.

اعتصاب نە قوە قهریە کە یک وسیلە و حق مسالمت آمیز است کە توسط سازمان بین المللی کار دە ها سال است بە رسمیت شناختە شدە و همە کشورها مکلف بە پذیرش این حق شدەاند. این جزء حداقل چیزهایی است کە یک مدیر کل ادارە کار اگر رانتی نباشد و با زد و بند چنین شغلی را بە دست نیاوردە باشد، باید بداند.

اعتصاب کارگران هفت تپە کە از ١٧ روز پیش در مجتمع صنعتی- کشاورزی هفت تپە با پیوستن کارگران بخشهای مختلف بە اعتصاب کارگران بخش دفع آفات شروع شد همچنان ادامە دارد. کارگران اعتصابی در این مدت با کشاندن دامنە اعتصاب خود بە خیابانها و مقابل فرمانداری و همچنین انجام راە پیمایی در خیابانهای شهر از خیزش مردم زحمتکش و تحت ستم و تبعیض خوزستان نیز حمایت کردند. اعتصاب هفت تپە بواسطە اقدامات و سخنرانی هایی کە در آن برای کارگران انجام می گیرد یکی از منسجم ترین و سازمان یافتگی ترین اعتصابات جاری در هفتە های اخیر است.

پیشرفت خیزش مردمی خوزستان و همچنین سایر اعتراضات سیاسی و مدنی و پایان دادن بە کشتار و سرکوب جنایتکارانە مردم توسط نیروهای رژیم همچنان نیاز بە همراهی و حمایت قاطع و بی دریغ و هر چە گستردە تر همە گروە ها و جنبش های اجتماعی، بویژە جنبش کارگری و سایر جریانات بە واقع عدالتخواە دارد. همانطور کە بە درستی در بیانیە حمایتی شورای رهبری اعتصاب سراسری کارگران نفت آمدە، خواستە های مردم خوزستان، خواستە های کارگران در سراسر ایران هم هست. هم از این رو دفاع کارگران از خیزش مردم زحمتکش خوزستان دفاع از خواستە های خود کارگران است و کامیابی آن کامیابی ما کارگران است و ناکامی آن ناکامی ما ست

گسترش سریع بین المللی شدن موندراگون از دهۀ 90 قرن گذشته به این سو منجر به تنوع در تیپپ های عضویت تعاونیهای عضو آن، و عدم تجانس بیشتری در قراردادهای استخدامی در تعاونیها شده است. این چیزی است که به موضوع داغی در حال و آیندۀ جنبش تعاونی شده است. علاوه بر تیپهای سنتی کارگر-عضو، تعاونیها دست به استخدام فزایندۀ کارگران، خاصه با قراردادهای کوتاه مدت، زده اند. این کارگران از حقوق و وظایف مربوط به اعضای تعاونیها برخوردار نیستند. در برخی موارد تعاونیها همچنین به استخدام کارگر-اعضائی "با حق محدود" دست می زنند.

یک کارگر نانوایی مشهدی پس از گران شدن نان گفت با وجود گران شدن قیمت نان صاحب نانوایی حاضر نیست دستمزد ما را افزایش دهد. نتیجە می شود اینکە نانوا نان را حداقل ٦٠٠ درصد گران تر از قبل بە کارگرش می فروشد، بدون آنکە دستمزد کارگرش را نیز افزایش دهد! با این اوصاف کارگر لزوما نباید کاپیتال مارکس خواندە باشد تا مفهوم مناسبات جاری در حکومت عدل علی خامنەای و شرکا را درک کند! این تازە یک کاسبکار خردە پاست کە چنین مناسباتی با کارگر خودش برقرار می کند. وای بە حال کلە گندە هاشون!

شمار بزرگی از تشکلهای کارگری و مدنی، از سندیکاهای کارگران هفت تپە و واحد و کانون همکاری تشکلهای فرهنگی معلمان گرفتە تا کانون نویسندگان و شماری از ورزشکاران و هنرمندان مختلف حمایت خود را از خیزش مردم زیر ستم و زحمتکش خوزستان اعلام و کشتار معترضین بی دفاع و بی سلاح را کە بدور از خشونت سعی می کنند اعتراض خود را نسبت بە بی آبی، بی نانی و تبعیض و تخریب منابع طبیعی و زیست محیطی و استبداد مطرح کنند، محکوم کردند.

رد لایحە همسان سازی در واقع بە منزلە از میان برداشتن آن در آیندە نزدیک است. البتە اقداماتی کە آنها قصد دارند انجام دهند، تنها شامل از بین بردن همسان سازی نمی شود، آنها قصد دارند تە ماندە حقوق کارگران را کە حکومت در اثر مبارزە زحمتکشان موفق بە از بین بردن آنها نشدە را بکلی از ریشە بر کنند و همان مناسبات ارتجاعی استاد شاگردی را جایگزین آنها نمایند. برای درک قضیە لازم نیست بە گذشتە خیلی دور برگشت. کافی است نگاهی بە طرح های اتاق بازرگانی در چند ماە گذشتە و بحث های سازمانهای کارفرمایی و دنبالچە های آنها هنگام تعیین دستمزد توسط شورای عالی کار و استقبال اتاق...

شورای کل مجتمع ارگان اجرائی گروه تعاونیهاست. این شورا متشکل از دبیرکل شورا و 4 معاون دبیرکل است. هر یک از معاونان یکی از بخشهای گروه را نمایندگی می کند. از پس از ایجاد مجتمع تعاونی موندراگون مباحثۀ زنده ای در بارۀ تمرکز قدرت در ارگانهای اجرائی مجتمع جریان داشه است. شورای کل، و به ویژه معاونان دبیرکل دارای اختیارات وسیع و چنان سطحی از دسترسی به اطلاعات عملیاتی دارند، که پس گرفتن حساب از آنان و رسیدگی به تصمیمات آنان را برای کنگره، و به طریق اولی برای مجامع عمومی تعاونیهای منفرد، دشوار می کند.

تشکل سراسری مستقل یک نیاز عاجل است. نبود آن همانطور کە در بیانیە ی شورای سازماندهی اعتراضات هم آمدە است سازماندهی اعتصاب و هم چنین دفاع سازمانیافتە و موثر از مطالبات و حقوق کارگران و مذاکرە دستە جمعی با کارفرمایان و دولت و ایجاد هماهنگی در اعتراضات کارگری را دشوار می کند. کارگران اگر تشکل مستقل پایدار وکارآ و دمکراتیک نداشتە باشند دیگران برای آنها بە میل و مقتضای منافع خود تشکل و نمایندە درست می کنند

در هفدهمین روز اعتصاب کارگران بخش دفع آفات هفت تپە، بقیە کارگران این مجتمع بزرگ نیز از ٢٢ تیرماە در اعتراض بە پرداخت نشدن دستمزد و چند مطالبە صنفی دیگر مبادرت بە اعتصاب نمودند. کانال تلگرامی سندیکای هفت تپە در اطلاعیە کوتاهی کە بلافاصلە پس از شروع اعتصاب منتشر کرد خواستە های اعتصابیون را:" خروج فوری کارفرمای خلع ید شده و محاکمه مختلسین و پرداخت فوری حقوق معوقە همە همکاران" اعلام نمود.

بە واقع دولت واقعی همین ها هستند و لاغیر هم از این رو اعتصاب کارگران نفت بە رغم صنفی بودنش لاجرم ماهیتی عمیقا سیاسی و ضد سیستمی دارد و چون از هر لحاظ در یک شرایط عمیقا بحرانی رخ دادە کە انبوهی از اعتراضات اجتماعی نیز موازی با آن در جریان است، با اقبال و حمایت وسیع و کم سابقە از طرف گروەهای اجتماعی غیر کارگری هم روبە رو شدە است.

کارکنان رسمی درخواست این نمایندە را لازم است جدی بگیرند زیرا بیم آن می رود کە با تغییر دولت این مصوبە هم تغییر دادە شود و کارکنان ستادی را از شمول آن خارج کنند. یگانە تضمین مطمعن برای اجرای این مصوبە همراهی کارکنان رسمی، با پیمانی و غیر رسمی در اعتصاب برای مجبور کردن دولت، مجلس و کارفرمایان برای تامین خواستە های همە کارگران و کارکنان است. همە آنها تنها با پیروزی این اعتصاب است کە بە خواستە هایشان خواهند رسید.

فاجعە بارتر از همە اما وضعیت مردم محروم و فقیر بلوچستان است کە هر روزە کرور کرور در اثر محرومیت از امکانات پزشکی بیمار و شمار زیادی از آنان جان می بازند. در چنین اوضاعی اما مسئولین دولتی کە اساسا ارزشی برای جان انسان قائل نیستند بجای تهیە واکسن و امکانات پزشکی و در اولویت قرار دادن واکسیناسیون و نجات مردم از مرگ، مشغول جنگ و جدل بر سر تقسیم تە ماندە ثروتهای ملی بین اعوان و انصار خود و تحکیم موقعیت اقتصادی و سیاسی خود هستند. برای دولت روحانی در مقطع کنونی تقسیم ٦ هزار معدن و توسعە مناطق تجاری بر خرید واکسن و نجات مردم از مرگ ارجحیت دارد

ارگان مهم دیگر در امر هدایت تعاونیها شورای احتماعی آنهاست. این شورا، که متشکل از اعضای تعاونی است، توسط مجمع عمومی انتخاب می شود. شورای اجتماعی ارگانی مشورتی با وظیفۀ نمایندگی و دفاع از منافع اعضا به عنوان کارمندان شرکت مفروض است. انتظار از شورای اجتماعی این است که در برابر تمرکز مدیریتی شورای حکام و شورای مدیریت نوعی وزنۀ مقابل ایجاد کند.

کارفرمایان کە در هفتە اول و دوم این اعتصاب تاریخی تلاش می کردند با توسل بە تهدید و اخراج، ندادن دستمزد ها و قرار دادن نام کارگران مبارز در لیست سیاە بە اعتصاب آنان پایان دهند، با مشاهد شکست تلاشهای خود و طولانی شدن اعتصاب، تاکتیک خود را تغییر دادند. در تعدادی از شرکتها کارفرمایان تاکتیک عقب نشینی در مقابل خواستە های اعتصابیون را در پیش گرفتند و با مراجعە بە کارگران برای گفتگو با آنها اعلام آمادگی کردند...

افزایش همە روزە مشکلات اقتصادی و معیشتی بر اکثریت مردم بە همراە یقین آنها نسبت بە ناتوانی حکومت دررفع انبوە مشکلات مردم محرکهایی هستند کەدر فراگیر شدن فزایندە اعتراضات خیابانی و اعتصابات مردم بە جان آمدە نقش مهمی دارند. محرکهایی کە هیچ کدام از جناح های حکومتی برنامە و راە حل کارگشایی برای آن ندارند. کە اگر داشتند کار مردم و مملکت بە اینجا کە هست نمی کشید.

آنها تا کنون صدها کارگر را از کار اخراج کرده و می کوشند خانوادە‌های آن‌ها را با تحمیل گرسنگی بە مجازات برسانند. وظیفە انسانی و میهنی، اجتماعی و وجدانی همە ما حکم می کند کە با کمک‌های معنوی و مادی بە کارگران، بە یاری آنها و خانوادە های شان بشتابیم....

کارگران موقت اعتصابی "شوراهای اسلامی کار"، ایجاد شده توسط حکومت را نمی پذیرند، تشکلاتی که قرار است آن ها را نمایندکی کند، آن ها اعلام می کنند: «این شوراها ابزارهای کنترل کارگران بوده و در خدمت صاحبان شرکت ها هستند». آن ها هم چنین می افزایند: «همانند همکاران مان در نیشکر هفت تپه، فولاد اهواز و دیگر شرکت ها ما هیچ گاه ایجاد "شوراهای اسلامی کار" را نمی پذیریم و "شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت" صدا ما، نماد وحدت ما و کارگران است.

با این همە نە زنگنە و روحانی و نە صاحبان شرکتهای پیمانکاری با انکار واقعیات و وارونە کردن آنها نە می توانند افکار عمومی را منحرف کنند و نە بکلی خواستە های کارگران پیمانی را بی پاسخ بگذارند. وضعیت کنونی آنها و موقعیت اعتصابیون این اجازە را بە آنان نمی دهد. عقب نشینی دولت در مقابل کارگران رسمی و موافقت با افزایش دستمزد آنان بە واقع نخستین دست آورد اعتصاب کارگران پیمانی برای همکاران رسمی شان و برای کل کارگران نفت است. حکومت فریبکار حالا کە در اثر فشار اعتصاب مجبور بە پذیرش خواستە های کارگران رسمی شدە است میخواهد این دست آورد را وسیلە ایجاد تفرقە میان کل کارگران نفت نماید.

"کارگر-صاحبان" به تعاونیها و تعاون هنوز بالنسبه قوی است. اما به نظر می رسد این تعهد رو به افول است، خاصه در کارگران جدید عضو تعاونیها، و تا حدودی در برخی بخشهای کارگران، که به "گارد قدیم" تعاونیها تعلق دارند."
با این حال، پیش از آن که در این راستا پیشتر برویم، لازم است نگاهی دقیق تر به ساختار سازمانی موندراگون و برخی از مهمترین تحولات گروه تعاونیها در سه دهه گذشته بیاندازیم.