می 2026

جنبش‌های اجتماعی پی‌در‌پی ایران پس از انقلاب که همگی بیانگر نارضایتی‌های عمیق بخش‌های مختلف مردم از فساد و ناکارآمدی، و سیاست‌های نابخردانه‌ی فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، زیست‌محیطی، و سیاست خارجیِ رژیم جمهوری اسلامی، و در نتیجه بحران مشروعیت آن هستند، ضمن تفاوت‌ها و ویژگی‌های هر یک، شباهت‌های زیادی با یکدیگر داشته‌اند. همگی به درجات مختلف خود‌انگیخته، بدون رهبری مرکزی و سازمان‌یابی بسیار ضعیف، و در تمام موارد، متکی به خیابان به‌عنوان مهم‌ترین عرصه‌ی مبارزاتی بوده‌اند.

-مساحت دریاچه ارومیه ۵ برابر شد
-آلودگی نفتی در سواحل جزیره شیدور در خلیج فارس بعد از حمله به پالایشگاه لاوان
-تصاویر آخرالزمانی از مرگ آب/ فرصت‌سوزی‌های پرشمار برای نجات تالاب آغوزبن و ..جواد یعقوب‌زاده
-لکه نفتی خارگ؛ وقتی جنگ به دریا میرسد. سیاوش شهابی
-شیرهای آب ایران در آستانه خشکیدن

این نوع برخورد با مردم از لحاظ منطق سیاسی و اوضاع کنونی ابلهانە است و نتیجەای غیر از تشدید خشم ستمد دیدگان نسبت بە حاکمان ستمگر و سست کردن مقاومت آنها در مقابل دشمنان خارجی نخواهد داشت. اکثریت عظیم جمعیت فقر زدە را هیچ رژیمی با سرکوب و دیکتاتوری نمی تواند از ادامە مبارزە و توسل بە انقلاب برای احقاق حق بازدارد.ادامە این رویە قابل دوام نیست. رژیم چارەای در موقعیت کنونی جز این ندارد کە بین تسلیم شدن بە مطالبات جامعە یا انقلاب یکی را بپذیرد

• طرح اشتغال شهری سوارنا جایانتی: این طرح که اکنون با نام "تعهد ملی برای معیشت روستایی دیندایال انتیودایا" تجدید سازماندهی شده، در ابتدا هدف ایجاد شغل برای فقرای شهری را دنبال می کرد اکنون بر فقرای روستائی تمرکز یافته و با برنامۀ مشابهی با عنوان "تعهد ملی برای معیشت شهری دیندایال انتیودایا برای فقرای شهری تکمیل و به اجرا درآمده است.

در چنین شرایطی، طبقه کارگر اگرچه به نیروی اصلی تولید تبدیل شده بود، اما از حداقل حقوق اجتماعی برخوردار بود. ساعات کار طولانی، دستمزدهای ناچیز، فقدان بیمه و بازنشستگی، کار کودکان و سرکوب سندیکاها از ویژگی‌های غالب آن دوران به شمار می‌رفت. با این حال، تحولات سیاسی قرن بیستم ــ به‌ویژه انقلاب اکتبر روسیه، ظهور دولت‌های رفاه، جنگ سرد و سپس گسترش نئولیبرالیسم ــ موقعیت طبقه کارگر و نیروهای اجتماعی را در اروپای غربی دگرگون کرد

اما آنچە باعث ایجاد چنین بی حقوقی و تبعیض گستردەای علیە طبقە کارگر در کشور ما شدە است، چیزی غیر از پراکندگی و بی سازمانی این طبقە پرشمار و وجود دیکتاتوری طولانی نیست. هم از این رو تا این دو پدیدە وجود داشتە باشند انتظار اینکە حتی با وجود رئیس جمهور نهج البلاغە دان و وزیر کار مدعی اصلاح طلبی و از طراحان زبردست طرح های تعدیلی، ذرەای بهبود در این مناسبات ضد انسانی حاکم بوجود بیاید بە مانند یافتن سوزن در انبار کاە است!

صبح روز سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵مأموران امنیتی وابسته به اطلاعات سپاه با حضور در منزل محمود بهشتی، ضمن تفتیش محل و ضبط برخی وسایل ارتباطی و شخصی، از وی خواستند برای ارائه توضیحات خود را به دفتر پیگیری در لنگرود معرفی کند. محمود بهشتی از فعالان شناخته‌شده صنفی و عضو هیأت‌مدیره کانون صنفی معلمان تهران و همچنین عضو شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران است.

این افول صرفاً محصول تبلیغات رقبا یا حملات جمهوری اسلامی نیست؛ بلکه حاصل مجموعه‌ای از بحران‌های ساختاری، ضعف‌های راهبردی، تناقض‌های گفتمانی و ناتوانی در مدیریت نیروهای پیرامونی است. امروز پرسش اصلی این است که آیا رضا پهلوی اساساً توانایی تبدیل شدن به یک رهبر ملی و فراگیر را داشت، یا پروژه سیاسی او از ابتدا بیش از آنکه بر سازمان، برنامه و نهادسازی استوار باشد، بر نماد، نوستالژی و رسانه تکیه داشت؟

بوده ای هماره در مسیر دشنه ها.
فرود آمدند هر زمان که خواستند'
تا سیر شدند از خون.
آنگاه شستند تیغه هاشان'
و رفتند.

این دو جریان را می‌توان نماینده دو مسیر متفاوت برای آینده ایران دانست. «زن، زندگی، آزادی» بیشتر بر تحول اجتماعی از پایین، تکثرگرایی، حقوق مدنی و برابری تأکید دارد و مشروعیت خود را از کنشگری شهروندان و مشارکت شبکه‌ای می‌گیرد. در مقابل، گفتمان «شیر و خورشید» بر گذار سیاسی متمرکز، رهبری مشخص، انسجام ملی و بازسازی نظم تاریخی تکیه می‌کند و مشروعیت را در وجود یک مرجع سیاسی و نماد وحدت ملی جست‌وجو می‌کند .