ژوئیه 2026

«شش ماه پس از آنکه نیروهای امنیتی ایران هزاران مرد، زن و کودک را در سراسر کشور طی یک دوره دو روزه به طور غیرقانونی کشتند، عدم اقدام معنادار جامعه بین‌المللی برای پیگیری عدالت بین‌المللی غیرقابل دفاع است. این امر به تداوم چرخه سرکوب مرگبار کمک می‌کند که در آن بازماندگان و خانواده‌های قربانیان از عدالت محروم می‌شوند و جنایات آینده تقریباً اجتناب‌ناپذیر می‌شوند.»

برای ساختن پل، ناگزیر باید به شرط میانجی تن داد و از آن بهره جست. آنگاه که پل برپا شد، انقلاب در آن سوی رودخانه چشم به راه رزمندگان راه آزادی، برابری و استقلال خواهد ماند. طبقه‌ی کارگر آگاه ایران، راه پیکار خود را با پیگیری خستگی‌ناپذیر خواست‌های دموکراتیک دنبال می‌کند. این پیکار، سرانجام شرایطی را پدید می‌آورد که زمینه‌ساز دگرگونی‌های بنیادین در ساختار سرمایه‌داری وابسته و ضد ملی و درهم‌شکستن دیکتاتوری فرمانروا بر آن خواهد شد.

روشن‌ترین تصویر این شرایط را می‌توان در معادن کشور دید؛ یکی از پول‌سازترین شریان‌های اقتصادی که همچنان در عصر استخراجِ کلنگی، تونل‌های ناایمن و فقدان نظارت حبس شده‌ است. در ساختاری که جان انسان‌ها ارزان‌تر از زغال‌سنگِ استخراجی‌شان تمام می‌شود و کارگرِ معدن هر روز با سایه‌ی مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کند، حرف زدن از «رشد اقتصادی»  به یک تناقضِ گزنده شبیه است.

محسن حسام انسانی نجیب، خونگرم و مهربان بود، انسانی از تبار باران بهاری. این انسان ساده و شریف سال‌ها در تبعید بی‌هیاهو، بدون جار و جنجال و درانزوا کار کرد، و کار کرد و کارکرد تا سرانجام مثل شمع خاموش شد، بی سر و صدا فرو مرد و از میان ما رفت. ما خاموشی محسن حسام را به همسر، فرزندان و سایر اعضای خانواده تسلیت می گوئیم.

جنگ موجب افزایش ریسک ژئوپلیتیکی و جهش قیمت نفت شد؛ به‌ویژه با تشدید نگرانی‌ها درباره بسته شدن تنگه هرمز، بازارهای انرژی با شوک قیمتی مواجه شدند. با اعلام آتش‌بس، بخش مهمی از این ریسک کاهش یافت و قیمت نفت نزولی شد. این واکنش صرفاً یک پیامد طبیعی بازار نبود، بلکه برای اقتصاد آمریکا نیز اهمیتی راهبردی داشت؛ زیرا کاهش قیمت نفت به مهار فشارهای تورمی کمک می‌کند و امکان کاهش نرخ بهره را برای بانک مرکزی آمریکا فراهم می‌سازد. آتش‌بس و بازگشایی مسیرهای کشتیرانی نیز از عوامل مؤثر در آرام شدن بازار نفت بودند.

بعد از بیست سال، اگر کسی از من بپرسد عدالت چیست، پاسخ ساده‌ای دارم: عدالت از لحظه‌ای آغاز می‌شود که انسان، حتی در برابر کسی که از او بیزار است، توانایی شنیدن را از دست ندهد. زیرا عدالت، پیش از آنکه در حکم دادگاه دیده شود، در منش قاضی و در احترامی که به کرامت همه انسان‌ها می‌گذارد، متجلی می‌شود. عدالت، از گوش‌ها آغاز می‌شود، نه از زبان‌ها.

در صبح روز ۱۲ تیر ۱۳۶۷ (۳ ژوئیه ۱۹۸۸)، هواپیمای ایرباس شرکت ایران‌ایر با شماره پرواز ۶۵۵، طبق برنامه از فرودگاه بندرعباس به مقصد دوبی به پرواز درآمد. تنها چند دقیقه پس از برخاستن، هنگامی که در مسیر هوایی بین‌المللی و در حال اوج‌گیری در حریم هوایی ایران بود، توسط دو موشک شلیک‌شده از ناو جنگی آمریکایی «یواس‌اس وینسنس» هدف قرار گرفت و در آب‌های خلیج فارس، در نزدیکی جزیره هنگام، سقوط کرد.

۱۸ تیر روزی است که قدرت، بی‌هیچ پرده و توجیهی، چهره‌ی واقعی خود را نشان داد. در آن شب، دانشگاه — آخرین سنگر آزادی اندیشه — زیر چکمه‌هایی رفت که نه از قانون می‌آمدند و نه از مشروعیت. ۱۸ تیر ثابت کرد که وقتی قدرت از پاسخ‌گویی می‌گریزد، نخستین کاری که می‌کند خاموش‌کردن صدای جوانانی است که می‌پرسند، نقد می‌کنند و نمی‌پذیرند.