June 2026

داستان احمدی‌نژاد، ترامپ و نتانیاهو تنها درباره‌ی سه سیاستمدار نیست. این داستان درباره‌ی دو نگاه ناهمسو به سیاست است. یک نگاه می‌گوید مردم ناتوان‌اند و باید برای آنان تصمیم گرفت؛ خواه از سوی رهبران دینی، خواه از سوی بیگانگان. نگاه دیگر می‌گوید مردم، با همه‌ی گوناگونی‌های خود، تنها صاحبان واقعی کشورند و هیچ نیرویی حق ندارد جای آنان تصمیم بگیرد. «چپ» ایرانی اگر بخواهد به این اصل وفادار بماند، باید هم‌زمان در برابر دو شکل خودکامگی بایستد: ستم دینی و طبقاتی در درون، و استعمار بیرونی.

مرجان ساتراپی, یکی از هنرمندان و نویسندگان ایرانی شناخته‌شده در عرصه بین‌المللی در خارج از میهن چشم بر زندگی بست. او با کتاب مصور «پرسپولیس» روایت تازه‌ای از انقلاب ایران، جنگ و تجربه مهاجرت را به جهان معرفی کرد. آثار او با زبانی ساده، صریح و انسانی، پلی میان فرهنگ‌ها ساخت و صدای نسلی را بازتاب داد که در پی گشودن راهی میان سنت و تجدد و تمنای آزادی بودند.

ما تشکل‌های جمهوری‌خواه ایرانی در اسکاندیناوی بر این باوریم که حفاظت از محیط زیست نه یک موضوع فرعی، بلکه بخشی از حقوق شهروندی، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار است. هیچ جامعه‌ای در سایه تخریب طبیعت، ضعف قانون، سرکوب جامعه مدنی و تداوم خشونت و جنگ به توسعه پایدار نمی‌رسد. بخش مهمی از بحران‌های زیست‌محیطی ایران نتیجه سیاست‌گذاری غیرشفاف و بی‌توجهی به نظر کارشناسان مستقل است.

حزب چپ ایران درگذشت مرجان ساتراپی را به خانواده، دوستان، همکاران هنری او و به همه دوستداران فرهنگ، هنر و آزادی تسلیت می‌گوید. یاد و نام این هنرمند آزادی‌خواه در حافظه فرهنگی ایران و جهان زنده خواهد ماند. او هنرمندارزشمندی بود که با قلم، تصویر و دوربین خود علیه فراموشی، تبعیض و استبداد ایستاد و میراثی گرانبها برای نسل‌های آینده بر جای گذاشت.

اولین قربانی تخریب محیط زیست، سفره مردم است. وقتی خاک فرسوده می‌شود، رودخانه‌ها خشک می‌شوند و منابع آب از بین می‌روند، کشاورزی نیز آسیب می‌بیند. نابودی زمین‌های کشاورزی به معنای کاهش تولید غذا، افزایش وابستگی به واردات و گسترش فقر است. بیابان‌زایی، فرسایش خاک، نابودی جنگل‌ها، کاهش منابع آبی و تخریب اکوسیستم به کاهش تولید، افزایش بیکاری و گسترش فقر منجر می‌شود. جامعه‌ای که امنیت غذایی خود را از دست بدهد، در برابر هر بحران سیاسی و اقتصادی آسیب‌پذیرتر خواهد شد.

جنگ داخلی اسپانیا آخرین لحظه‌ای بود که انترناسیونالیسم چپ‌گرای واقعی وجود داشت. پس از آن، چپ – در هر دو شکل سوسیالیستی و سوسیال دموکراتیک – خود را به دولت-ملت متعهد کرد. از این نظر، این پروژه‌ای نبود که بتواند به طور مناسب به بحران‌ها پاسخ دهد، زیرا این بحران‌ها در نهایت فراملی هستند. امروزه، به نظر می‌رسد چپ‌ها قادر به تشکیل یک جبهه بین‌المللی گسترده با چشم‌اندازی روشن از اینکه می‌خواهند نقد خود از سرمایه‌داری را به کجا ببرند، نیستند.

هداف ما روشن است: مسیر دستیابی به عدالت اجتماعی و رهایی کارگران و زحمتکشان، در تقویت تشکل‌های مستقل طبقه‌ی کارگر، همبستگی جمعی، و مبارزات سازمان‌یافته‌ی خودِ کارگران و دیگر مردم تحت ستم نهفته است؛ نه در مداخله‌ی نظامی یا اتکا به قدرت‌های خارجی.

این کاملا درست است که حکومت ها ضربات سنگینی بر پیکر چپ طی چندین دهه وارد آورده و "خاوران"ها را از پیکر رفقای ما در جایجای میهن انباشته است. و این هم درست است که رژیم با کمک داغ و درفش ومیله های زندان از سازمان یابی و تشکل چپ ممانعت کرده و با سرمایه گذاری کلان و بهره گیری از صنعت رسانه و تبلیغات،از هیچ اقدامی برای تقلب در تاریخ نگاری دریغ نکرده است.اما، با وجود همه این تهدیدها و مخاطرات،هنوز هم در میهن ما بسیارند کسانی که " نمونه های شخصی" موفقی برای نشان دادن صداقت و پایمردی "چپ"ها در راه آزادی و عدالت اجتماعی هستند.

بدون هیچ تردیدی، مباحث و تبیینات نظری در مورد شکل‌گیری ملت مدرن ایران، روی‌کردها پیرامون اصالت و درون‌زایی ابراز هویت‌‌ ملی - اتنیکی و حد و حدت تبعیض در این عرصه،‌ تا زمان‌های دراز ادامه خواهند یافت که بجای خود لازم و مفید نیز هستند. اما انتظاری بیهوده‌ خواهد بود هرگاه چنین تصور شود که از بطن موضوعات نظریِ هر اندازه ضرور در ارتقای شناخت بغرنجی‌های معضل مزبور، لزوماً بتوان به توافقات کاربُردی دست یافت.