۱۵ نوامبر، روز جهانی نویسندگان زندانی: گزارش سرکوب نویسندگان در ایران؛ بیم اعدام، مرگ و بلاتکلیفی در زندان

یکشنبه ۲۴ آبان برابر ۱۵ نوامبر از سوی کمیته‌ی روزنامه‌نگاران زندانی انجمن جهانی قلم (Pen) به عنوان روز جهانی نویسندگان زندانی اعلام شده است.

این روز که از سال ۱۹۸۱ هر ساله برگزار شده، نوعی یادآوری است تا علاقه‌مندان ادبیات را به حمایت از نویسندگان زندانی و حق آزادی بیان برانگیزاند. همچنین در این روز به نویسندگانی که در بازداشت یا زندان جان خود را از دست داده‌اند ادای احترام می‌شود.

در ایران، پس از کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴ و حمله‌ی تجاوزگرانه‌ی آمریکا و اسرائیل، فضایی سنگین از ارعاب و سانسور اخبار و اطلاعات از سوی حاکمیت حکم‌فرما شده است و وضع قوانینی چون «قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» بر شدت سرکوب‌ها افزوده است. از این‌رو در فاصله‌ی آبان‌ماه سال گذشته تا امروز دسترسی به اطلاعات مربوط به بازداشت‌شدگان با دشواری‌های زیادی رو‌به‌رو بوده است.

تاکنون دستکم اطلاعات ۲۰ نویسنده در دست است که یا در ادامه‌ی احکام پیشین در حال گذراندن دوران حبس خود هستند یا به مدت طولانی در بازداشت نیروهای امنیتی مانده‌اند و تحت آزار و فشار قرار دارند. از این میان یک مورد حکم قطعی اعدام برای پیمان فرح‌آور، ترانه‌سرای اهل گیلان، صادر شده و بیم اجرای آن می‌رود. فرح‌آور به «بغی» و «محاربه» متهم شده است. همچنین علیرضا بیرانوند، شاعر و فعال محیط‌زیستی اهل ایذه‌ی خوزستان، تیرماه سال جاری در بازداشت نیروهای امنیتی جان باخت. او اردیبهشت‌ماه در تهران بازداشت شده بود و منابع رسمی حکومت دلیل مرگ‌اش را «مسمومیت در زندان» اعلام کرده‌اند. احسان رستمی، مترجم و ناشر، نیز در مردادماه ۱۴۰۴ بازداشت شده و همچنان در بند است. او با اتهام «بغی» روبه‌روست و همین موضوع بر نگرانی‌ها در خصوص وضعیت و سرنوشت او ‌افزوده‌ است.

فهرست دیگر نویسندگان زندانی به شرح زیر است:

گلرخ ایرایی، نویسنده و فعال مدنی، با حکم ۵ سال حبس در زندان اوین محبوس است. این حکم به اتهام‌های «اجتماع و تبانی» و «تبلیغ علیه نظام» صادر شده است.

علی دورقی، شاعر و فعال فرهنگی، ۱۲ آبان به دست نیروهای امنیتی بازداشت شده است.

یوسف رحیمی، شاعر و فعال فرهنگی، مهرماه امسال در بانه بازداشت شده است.

کیوان رحیمیان، مترجم، حکم ۹ سال حبس خود را در زندان می‌گذراند. این حکم به اتهام‌های «فعالیت آموزشی و یا تبلیغی انحرافی مغایر و یا مخل به شرع مقدس اسلام» و «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت کشور» صادر شده است.

حسین شنبه‌زاده، نویسنده، ویراستار و طنزپرداز، که پیش از این به اتهام «توهین به رهبری» به پنج سال زندان محکوم شده بود در پرونده‌ای جدید «به جرم انتشار یک شعر از درون زندان» به یک سال دیگر حبس محکوم شده است.

وحید علیزاده ‌رزازی، شاعر و مترجم، در حال گذراندن حکم ۷۵ روز زندان است. این حکم به اتهام «تشویش اذهان عمومی» صادر شده است.

حامد قصری، نویسنده و عکاس که از ۱۵ اردیبهشت در بازداشت نیروهای امنیتی در زندان اصفهان به سر می‌برد؛ شهریور امسال در دادگاه انقلاب به اتهام‌های «تبلیغ علیه نظام» و «تشکیل دسته و گروه به قصد بر هم زدن امنیت ملی» به ۶ سال و یک ماه زندان محکوم شد در زندان مرکزی اصفهان محبوس است.

الیاس قنواتی‌لاری، شاعر و مترجم، از ۲۹ مهر ماه با یورش نیروهای امنیتی بازداشت شده است.

جواد کنانی معروف، شاعر اهل شهرستان کرخه، از ۸ آبان در بازداشت نیروهای امنیتی است.

امین ماسوری، نویسنده و پژوهشگر اهل خرم آباد، حکم یک سال حبس خود را در زندان این شهر سپری می کند. این حکم به اتهام « فعالیت تبلیغی به نفع گروه‌ها و سازمان‌های مخالف نظام» صادر شده است.

عمر محمدی نویسنده و شاعر اهل اشنویه در حال گذراندن حکم پنج سال زندان در زندان همین شهر است. به گفته‌ی خبرگزاری‌ها این حکم با اتهام‌هایی در «ارتباط با فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و برگزاری دوره‌های زبان کردی» صادر شده است.

داوود محمدی‌نیا، شاعر، شهریورماه ۱۴۰۵ در خانه‌اش بازداشت شد و به گفته‌ی خبرگزاری‌ها در زندان اصفهان محبوس است.

مصطفی مهر‌آیین، نویسنده و جامعه‌شناس، به ۸ سال زندان محکوم شده است و در زندان اوین به سر می‌برد. این حکم به اتهام‌های «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران» و«اهانت به مقام رهبری» صادر شده است.

مهدی ناصری و عارف ناصری، شهریور ۱۴۰۵ پس انتشار یک قطعه‌ی موسیقی با «مجوز رسمی» به دست نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند. در همین پرونده، محمد کعبی، شاعر و فعال فرهنگی اهل شوش، نیز به دست نیروهای امنیتی بازداشت شد.

مهرگان نام‌آور شاعر اهل دهدشت از تیرماه ۱۴۰۵ در حال گذراندن دوران حبس خود در زندان این شهر است. او به «انتشار اکاذیب رایانه‌ای در فضای مجازی به قصد تشویش اذهان عمومی» و «تلاش برای برهم زدن امنیت و تشویق به کشتار از طریق تشویش اذهان عمومی» متهم شده است.

امین عسکراوی، شاعر اهل شادگان خوزستان، از بهمن ماه سال گذشته در بازداشت نیروهای امنیتی بود و تیرماه سال جاری به پنج سال زندان محکوم شده است. این حکم به اتهام‌های «تبلیغ علیه نظام» و «اقدام علیه امنیت ملی» صادر شده است.