یازدهمین کنفرانس بازنگری پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) که با تاکید مجدد بر اهداف منع اشاعهی هستهای و خلع سلاح اتمی از ۲۷ آوریل (هفتم اردیبهشت) در مقر سازمان ملل در نیویورک آغاز شده بود،، پس از چهار هفته گفتوگو بدون دستیابی به توافق پایان یافت. کشورهای شرکت کننده نتوانستند بر سر مفاد اصلی مذاکرات به توافق برسند و سندی را برای تصویب ارائه کنند. پیش از این نیز نشستهای بازنگری در مفاد این پیمان در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۲۲ میلادی بدون نتیجه مانده بودند.
پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای«انپیتی» سنگبنای نظام کنترل تسلیحات هستهای به شمار میرود. این پیمان در ژانویه ۱۹۶۷ میلادی برابر با ۱۳۴۷ هجری شمسی به صورت محدود بین چند کشور جهان منعقد شد و کشورهای جهان را به دو بخش برخوردار و غیربرخوردار از سلاح هستهای تقسیم میکند. ایران از جمله اولین امضاکنندگان این پیمان و بعد از ژاپن دومین کشور آسیائی عضو این پیمان بود. از همان آغاز چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا و آمریکا (اعضای دائمی شورای امنیت) بهطور رسمی دارای سلاح هستهای بودند. تا کنون ۱۸۹ کشور جهان به پیماننامه پیوستهاند. هند و پاکستان، سودان جنوبی و اسرائیل این پیماننامه را نپذیرفتهاند.
مذاکرات اخیر در شرایطی انجام شد که نگرانیها درباره آغاز دوبارهی رقابت تسلیحاتی افزایش یافته است و موضوعاتی مثل برنامهی هستهای ایران به امری بینالمللی تبدیل شدهاست. هر چند گزارشی از این کنفرانس منتشر نشدهاست اما خبرگزاریها به عبارتی در متن نهائی اشاره کردهاند که این روزها از طرف آمریکا و اسرائیل نیزتکرار میشود که ایران «نباید هرگز» به سلاح هستهای دست پیدا کند. گزارشها حاکی است که نمایندگان ایران خواهان حذف عبارت «ایران هرگز نباید به دنبال سلاح هستهای برود، آن را توسعه دهد یا به دست آورد.» و ایالات متحده، بر حفظ آن تاکید داشتهاست.
یکی دیگر از نگرانیهای این کنفرانس همچنین این بوده و هست که حتی با وجود توافق هم، علاوه بر اختلافات در مورد ایران و کرهی شمالی، «خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای از سوی روسیه، چین و ایالات متحده، گسترش زرادخانههای هستهای و حملات به زیرساختهای هستهای» هم منتفی نیست. دبیرکل سازمان ملل با استقبال از «مشارکت صادقانه و معنادار اعضا» از این که کنفرانس «نتوانست به نتایج لازم بهویژه در زمانی که چالشهای جدی، امنیت بینالمللی را تهدید میکنند، دست یابد» اظهار تاسف کردهاست.
کنفرانسهای بین المللی زمانی موفق هستند که بتوانند بر پایه تنش زدائی بین دولتها و بر پایهی تفاهمها و توافقهائی که صورت گرفته، برگزارشده و نتایج این توافقها را به عنوان سندی مشترک رسمیت بخشند. چنین کنفرانسهائی محل حل اختلاف و درگیری نیستند و نهایتا به جای حل مشکلات به صفبندیهای خصمانه منجر خواهند شد.فضای متشنج بینالمللی کنونی، جنگها و تنشهای متعدد، امکان تفاهم و توافق بر سر راهبردهای دراز مدت را بیش از پیش کاهش دادهاند.
افزودن دیدگاه جدید