نادر عصاره: جنبشهای اجتماعی اخیر، از جمله «زن، زندگی، آزادی»، از فقدان آلترناتیو دموکراتیک رنج میبرند. امروز خلا و نبود آلترناتیوی دموکراتیک منجر شده است که بخشی از مردم خسته از سرکوب و بیداد جمهوری اسلامی به برخی جریانات که با دموکراسی بیگانه اند، روی خوش نشان دهند. علاقمندیم نظر شما را برای خوانندگان «به پیش» پیرامون پرسش های زیر بدانیم:
قبل از پاسخ به سوالات وبرای ورود به گفتگو درباره آنها می خواهم در ابتدا بطور مختصر بگویم ۴۷ سال حکومت جمهوری اسلامی، امروز جامعه و حکومت در چه شرایط و موقعیتی قرار دارند:
-
انباشت تجربه و شناخت بخش بزرگی از مردم نسبت به گفتار، رفتار، اعمال و سیاستهای داخلی و خارجی مخرب و زیان بار جمهوری اسلامی در جریان زندگی،
-
گسترش تلاش و فعالیت بیوقفه نیروهای آزادیخواه، سکولار دمکرات، عدالتخواه علیه حکومت، علیرغم تداوم سرکوب های شدید،
-
تغییر وتحولات فکری و فرهنگ سیاسی در راستای پرسشگری و گسترش افکار و ارزشهای آزادی، عدالت، دمکراسی و حفظ محیط زیست توسعه پایدار،
-
تکثرگرایی، مخالفت با استبداد، دیکتاتوری و تبعض ها در اشکال دینی، موروثی و مدرن درجامعه از یکسو و برگشت بخشی از روشفکران و نیروهای سیاسی به خویشتن خویش سنتی شاه محور از سوی دیگر،
-
گسترش آگاهی بخش بزرگی از شهروندان و اقشار و طبقات مختلف مردم نسبت به حقوق فردی و اجتما عی شهروندی خویش،
-
تشکیل و گسترش تشکلهای مدنی و سیاسی مستقل از حکومت توسط شهروندان و اقشار و طبقات مختلف جامعه در عرصههای مختلف زندگی نظیر حمایت از کودکان کار و خیابانی، حقوق بشر، کارگری، معلمان، زنان، جوانان، بازنشستگان، محیط زیست بویژه زنان و نسلهای جوان وفعالیتهای انها در جامعه باوجود سرکوب مداوم.
-
تضعیف و شکسته شدن تقدس روحانیت حاکم، بی اعتباری و مقبولیت زدایی از رهبر و مسئولین جمهوری اسلامی و سلب مشروعیت آن،
-
گسترش فکرو فعالیتهای مسالمت آمیز درمیان اقشار محتلف جامعه و نهادهای مدنی، صنفی و سیاسی مستقل از حکومت
-
تشدید و گسترش نارضایتیهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در جامعه و مخالفت اکثریت عظیم مردم با حکومت
-
کاهش وسیع پایگاه عقیدتی، سیاسی و اجتماعی حکومت
-
تشدید شکاف پرنشدنی میان مردم و حکومت
-
تشدید بحران های دائمی جمهوری اسلامی
-
تشدید اختلافات درون حکومتی و ریزش بخشی از نیروهای اصلاحطلب درون حکومت به سمت پیوستن به مردم
امروز، بازهم شاهد آمدن وسیع اقشار مختلف مردم ناراضی، معترض به و خشمناک از جمهوری اسلامی به خبابان و اعتصابات، به گستره ایران هستیم.
اگر بخواهیم وضعیت مردم و جامعه و موقعیت کنونی حکومت جمهوری اسلامی درجامعه و میان مردم را بطور مختصر بیان کنیم می توان گفت، جامعه ایران در آستانه تغییر وتحولات بنیادین قرار گرفته ودر چهارچوب جمهوری اسلامی نمیگنجد .
اگر چه حکومت توانائی سرکوب جنبشهای مردمی را دارد و سرکوب می کند اما، خود گرفتار در خود بودن و بن بست و در مسیر ناپایداری و روند فروپاشی قرار گرفته است. فروپاشی نظامهای سیاسی مستبد و دیکتاتوری بویژه فرد محور، الزاما جهشی و ضربتی و کوتاه مدت نیست بلکه می تواتد روندی هم باشد.
دراین شرایط بسیار حساس و خطرناک برای جامعه و کشور، متاسفانه، جامعه هنوز هم، فاقد یک آلترناتیو میهن دوست دمکرات متکی بر مردم و جنبشهای مردمی در گستره ایران است.
درچنین شرایطی این خطر وجود دارد که یک آلترناتو پوپولیستی راست افراطی مرکب از بخشی ازنیروهای نظام و بخش بیرون از نظام با حمایت برخی از دولتهای خارجی شکل بگیرد و مردم را گرفتار درگیری های خشونتبار داخلی، و جامعه را دچار بحران فروپاشی کند.
جامعه برای گذار این بن بست و بحران بی بازگشت جمهوری اسلامی به همکاری همه جانبه همه جمهوری خواهان دمکرات کشور در راستای شکل گیری و شکل دادن آلترناتیو دمکراتیک جمهوری خواهانه متکی بر مردم ایران نیازمند است.
س ۱ - آلترناتیوهای موجود، ممکن ومطلوب در سپهر سیاسی ایران کنونی کدامند؟
۱) اگر منظور از آلترناتیو، جایگزنی یک نظام سیاسی بجای جمهوری اسلامی باشد، تاکنون سه نظام سیاسی جایگزین میان نیروهای سیاسی کشور مطرح شده است.
نظام سکولار دمکرات در شکل و ساختار جمهوری، نظام سیاسی شاه محور و نظام سلطنتی مشروطه.
ازنظر بخش بزرگی از نیروهای فرهنگی و سیاسی جامعه، دمکراسی و نظام سیاسی سکولار دمکرات در ساختار و شکل جمهوری، نیاز اساسی و مناسبترین نظام برای جامعه وکشور ماست.
درشرایط کنونی جامعه، گفتمان جمهوری سکولار دمکرات، به شکل وسیع و گسترده در سپهر عمومی جامعه مطرح و بیشترین نیروی فرهنگی و سیاسی جامعه را در داخل و خارج را دربردارد.
دمکراسی و نظام سیاسی سکولار دمکرات، یک امر تاسیسی مبتنی بر رای آزاد و برابر حقوق همه شهروندان کشور است، نه دینی یا ایدئولوژیک و نه موروثی، و نه واردادتی .
نظام سیاسی سکولار دمکرات در ایران با مشارکت آزاد و برابر حقوق همه شهروندان کشورمان، مرکزی ترین نیاز اساسی جامعه برای پایان دادن به استبداد در اشکال دینی و سنتی، رفع انواع تبعیضها و بی عدالتی ها، قرار گرفتن در سمت توسعه پایدار و زندگی خوب برای مرذم کشور است.
۲) اگر منظور از آلترناتیو، نیروی جایگزین بهجای قدرت و حکومت واقعا موجود جمهوری اسلامی باشد، می توان گفت در حال حاضر، هیچ یک از نیرو ها و تشکل و ائتلافهای سیاسی واقعا موجود، به تنهائی توانائی و پایگاه اجتماعی وسیع برای آلترناتیو شدن و گذار مسالمت آمیز و دموکراتیک از جمهوری اسلامی و برگزاری مجلس موسسان برای تصویت قانون اساسی نوین را ندارند.
س ۲ - آیا وجود یک آلترناتیو دموکراتیک را ضروری می دانید؟
روشن است که آلترناتیو دمکراتیک متکی بر جنبش های مردم نهاد، برای گذار مسالمت آمیز و دمکراتیک از جمهوری اسلامی به دمکراسی یک ضرورت و نیاز اساسی جامعه بوده و همچنان هست .
قبلا مطرح کردم جامعه و کشور در شرایط بسیار حساس و خطرناکی قرار گرفته است. در این شرایط حساس و جنبش ها و خیزشهای گسترش یابنده بی سامان و بی سازمان و موقعیت شکننده و ناپایدار جمهوری اسلامی، تشکیل آلترناتیو دمکراتیک، مشترک، میهن دوست و فراگیر با پایگاه اجتماعی وسیع و مستقل، نیاز اساسی جامعه و هسته اصلی استراتژی گذار مسالمت آمیز و دمکراتیک از جمهوری اسلامی به دمکراسی است.
نظر به شرایط حساس وخطرناک و فقدان آلترناتیو دمکراتیک، همکاری همه جانبه میان همه نیروهای فرهنگی و سیاسی جمهوریخواه دمکرات، حول اشتراکات، دفاع از خواستهای برحق مردم و حمایت از جنبش های جاری مردمی در گستره ایران، نیاز فوری جامعه در راستای سامان و سازمانیابی جنبش ها و شکل گیری آلترناتیو دمکراتیک مردمی است.
س ۳ - چه موانعی امروز برای شکل دادن به آلترناتیو مطلوب وجود دارد؟
برنامه، اصول و اهداف و مفاد برنامه ای و راهبردهای سیاسی بخش بزرگی از احزاب، سازمان و اتحاد و ائتلافهای بزرگ و کوچک جمهوریخواهان سکولار دمکرات را بدقت مطالعه و مقایسه کرده ام. (۱)
این احز اب، سازمان ها وگروه های سیایسی،طبق نوشته های خودشان، با دیدگاه ها ی متفاوت و برخی تفاوت های مهم در استراتزی سیاسی، تشکلهای ائتلافی مورد نظر خودرا تشکیل داده و با وجود تفاوت ها توانسنه اند دور هم جمع شوند و همکاری کنند. امیدوارم این تلاشها و تجارب به عنوان بخش بزرگی از ثروت ملی و اجتماعی مردم و جامعه بطور خردمندانه، دمکراتیک و میهن دوستانه مورد توجه و استفاده قرار گیرد.
در مورد موانع، فکر می کنم بهتر است این سوال را با همه احزاب و تشکلهای و افراد جمهوری خواه سکولار دمکرات درمیان بگذارید و بپرسید چرا با وجود این همه اشتراکات در اسناد، نمی خواهیم، با هم، حول اشتراکات و موارد مشخص همکاری کنیم و درباره تفاوتها و اختلافها در درون و در سپهر عمومی، گفتگوی دمکراتیک داشته باشیدم؟
اگر بخواهیم در این گفتگو و فرصت کم، عمده ترین مانع برای شکل دادن به آلترناتو سکولار دمکراتیک را مطرح کنم، می توان گفت با وجود تغییر و تحولات مثبت و مهم دمکراتیکی که در 45 سال اخیر درزمینه های فکری و و فرهنگ سیاسی نیروهای سیاسی کشور رخ داده، ولی بنظر می رسد هنوز رفتار سیاسی - خود محوربینی ونگرش قدرت محورانه به نظام آتی و درخویشتن گذشته خویش ماندن- میان اغلب نیروهای سیاسی متشکل و منفرد کشور عمل می کند.
س ۴ - چه پروژه مشخصی را برای کمک به پدیدار شدن آلترناتیو می توان پیشنهاد کرد؟
۱/ پذیرش این واقعیت توسط نیروهای جمهوری خواه سکولار دمکرات که هیج حزب و هیچ ائتلاف تاکنون موجود به تنهائی نمی تواند به آلترناتیو دمکراتیک تبدیل شود.
۲/ پذیرش اینکه تشکیل یک آلترناتیو دمکراتیک مشترک مردم نهاد و توانمند و کارآ، یک پروسه است نه یک آکت سیاسی جهشی و ضربتی. بایذ برنامه ریزی و پروژه بندی شود.
۳/ در شرایط و لحظه کنونی جامعه، اولین پروژه در جهت تشکیل الترناتیو دمکراتیک متکی بر مردم نه به دولتهای خارجی، پذیرش همکاری دمکراتیک مشترک ِ مجموعه نیروهای متشکل ومنفرد جمهوری خواهان سکولار دمکرات حول اشتراکات است.
۴/ پذیریش همکاری در اسناد مشترک لازم است ولی کافی نیست.
مهمترین و عاجل ترین موضوع پروژه، شروع همکاری عملی در اشکال مختلف حول این یا آن نکته یانکات مشتر ک است، بویژه دفاع مشترک از خواست های برحق اقشار مختلف مردم و حمایت از جنبشهای جاری مردمی .
س ۵ - شما برای هماهنگی و همکاری و اتحاد سیاسی اپوزیسیون چه پیشنهادی دارید؟
۱) پذیرش استقلال برنامه ای و تشکیلاتی هرکدام از احزاب وسارمانها و گروه های عضو ائتلاف بزرگ یا بلوکهای جمهوری خواهی ،
۲) پذیرش گفتگوی دمکراتیک باهم حول تفاوتها و اختلافات مهم،در درون و در سپهر عمومی بطور شفاف،
۳)عدم تلاش برای اعمال هژمونی خود و تشکلات خود بر دیگر نیروهای موتلف.
س ۶ - چه تاکید دیگری در این زمینه به نظرتان می رسد؟
دراین شرایط سخت و حساس امید و اعتماد آفرینی درمیان نیروهای آزادیخواه، عدالت جو، دمکرات و کاهش خشونت کلامی، نقش مهمی در همکاریهای درون حزبی و میان احزاب و سازما نها او ائتلافها ایفا می کند.
شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴ - ۱۰ ژانويه ۲۰۲۶
( ۱ ) اسناد « همگامی »، « همبستگی فراگیربرای آزادی و برابری در ایران»، « منشور همبستگی جمهوری خواهان ایران »، « کنگره مشترک جمهوری خواهان دمکرات و فدرال » و برخی دیگر.
افزودن دیدگاه جدید