کارگری

راه حل وضعیت مسکن، نه طرح مسکن مهر بود، و نه چنانکه تبلیغ می‌شود بورس مسکن است. پافشاری بر حق سرپناه به مثابه‌ی یک حق بدیهی، و در نهایت خلع ید دلالان و سفته‌بازان از بازار مسکن، و تبدیل مسکن به کالایی که «دولت» موظف به تامین آن برای شهروندان است، تنها راه حل آشفته‌بازار مسکن در ایران است. سیاست دولت روحانی در این زمینه، مانند هر امر اقتصادی دیگری، نزدیک شدن به ایده‌آل‌های نئولیبرالیسم اقتصادی و کم کردن نقش دولت در وظایف بدیهی دولت است.

حقوق کارگران در اقتصادهای غیررسمی
کارگران غیررسمی در سراسر جهان مدام به سقوط به فقر تهدید می شوند، اما یک جنبش نوپا در جستجوی راه حلی برای تأمین حقوق آنان است. سیاست گذاری امروزی دیگر نمی تواند فرض را بر این بگذارد که بیشترین کارگران در استخدام رسمی، با درآمد   ثابت و سایر مزایای کاری اند.

این روند در واقع تاثیرات برجسته ای در منطقه مکونگ آسیا دارد که قول اشتغال کامل و تأمین اجتماعی برای همه دیگر معنای خود را از دست داده است. از این منظر است که باید مسئله اجتماعی در منطقه مکونگ را دید. سیاست های تأمین اجتماعی در مکونگ براساس چهل سال توجه به دوگانه اقتصاد رسمی و غیررسمی - اقتصاد رسمی به عنوان فضایی برای تضمین ثبات ساختاری و اشتغال غیر رسمی به عنوان پایه اقتصاد پروکاریا و نامطمئن و بازار کنترل نشده و بی در و پیکر.

ملیونها انسان گرسنە و رها شدە بە حال خود را کە قربانیان سیاستهای اقتصادی- اجتماعی و ماجراجویی های زیانبار، پرهزینە و بی سرانجام حکومت هستند نمی توان با حرفهای تکراری و بی پشتوانە از اعتراض و خیزش باز داشت. مردم نان و آزادی می خواهند و حکومت نشان دادە است کە نە قادر بە تامین نان مردم و نە تمایلی برای پذیرفتن حق آزادی مردم دارد.

از میان اعتراضات این هفتە، پرستاران موفق شدند مسئولین دولتی را وادار بە پذیرش بخشهایی از مطالبات خود کنند و بازنشستگان شرکت واحد نیز مدیرعامل این شرکت را وادار بە پرداخت باقی ماندە حق سنوات شان نمودند. اعتراضات و اعتصابات دیگر هم در صورت تداوم می توانند نتایج مشابەای بە دنبال داشتە باشند. کما اینکە در هفتە های گذشتە کارگران شرکت های پیمانکار در صنعت نفت توانستند با ادامە پیگیرانە مبارزات شان مدیران شرکت نفت را وادار بە عقب نشینی و پذیرش بخشی از مطالبات شان نمایند. این موفقیعت ها با وجود اینکە نسبت بە سطح مطالبات، اندک هستند، ولی برای پیشروی در

کنار هم گذاشتن این دو خبر، موجب می‌شود تا به همان تصویر ابتدای مطلب برگردیم. تصویری اغراق‌آمیز از تضاد میان دو قطب جامعه. اما تاریخ نشان می‌دهد آن تصویر ماندنی نیست. اساساً سرمایه‌داری طرز صورت‌بندی خود را عوض کرد، چرا که در صورت‌بندی پیشین قادر به تداوم حیات نبود. حد فاصل این دو خبر، اخبار رشد کمی و کیفی اعتراضات کارگری است که به زودی وضعیت را تغییر خواهد داد. هرچند حکومت مستقر از نظر اقتصادی و اجتماعی مرتجع و اهل عقب‌گرد است، شیوه‌های مبارزاتی رو به آینده دارند و نظم ارتجاعی موجود چندان به تداوم طولانی وضعیت نخواهد شد.

وقتی دولت بجای ساختن مسکن اجتماعی و کمک بە تعاونی های مسکن از انبوە سازان تاجر و دلال پیشە کە اکثرا از ایل و تبار خودشان هستند حمایت می کند و تعاونی های مسکن را عملا با ندادن امکانات نابود نمودە. وقتی امکانات کشور بطور غیرعادلانە در اختیار کلان شهرها قرار می گیرند، زمانی کە دستمزدها را زیر خط فقر میبرنند و میلیونها بیکار خلق می کنند و توزیع درآمدها بە شدت ناعادلانە است، پیداست کە چنین بحران های هم بوجود بیایند.

مناطق آزاد بیشتر اما به فقر ساختاری از طریق اشتغال موقت و فصلی می انجامند که در سطوح زیرین اقتصاد روستایی قرار دارند. بسیار نازلتر از راه حل شبیه به رژیم هژمونی گزینشی یا هر پروژه هژمونیک دیگر مملو از تنشهائی است که از ورای مرزها به سمت داخل فوران می کند.

این تصویر را با نقش حوالۀ پول توسط کارگران [برای خانواده شان] باید تکمیل کرد. در سال 2018 کارگران مهاجر در سراسر جهان بالغ بر 482 میلیارد دلار برای خانواده شان در کشورهای کم درآمد و میان درآمد حواله کردند. میزان حواله ها به السالوادور 10 برابر تمام صادرات پوشاک این کشور بود.

تهیە طرح طبقە بندی برای کارگران نفت، جزئی از اصلاحات کوچکی است کە در اثر فشار اعتراضات کارگران پذیرفتە شدە و مدیران شرکت نفت برای تن ندادن بە مطالبە مهمتر کارگران کە لغو کار پیمانی است در نظر گرفتەاند. با این همە این عقب نشینی ها نشان می دهند کە اعتراضات نتیجە می دهند و راە احقاق حقوق ادامە اعتراضات بیشتر و سازمان یافتە تر است. کارگران اگر اعتراض نکنند روز بە روز وضع شان بدتر خواهد شد. این واقعیتی است کە خود آنها اینک بهتر از هر کسی آن را هم تشخیص می دهند و هم دارند بر مبنای آن عمل می کنند.

ادامە اعتصاب کارگران هفت تپە، اعتصاب کارگران بوتان، اعتصاب کارگران هپکو، اعتصاب کارگران فولاد در خرمشهر، تجمع دوبارە کارگران شهرداری در کوت عبدالله ، اعتراض کارگران شهرداری تبریز بە شرکتهای پیمانکاری، گسترش نگران کنندە کوبید ١٩ در میان کادر درمانی کشور، اعتراض نمادین رانندگان شرکت واحد بە پرداخت نشدن دستمزد، اعتراض رانندگان شرکت مخابرات کردستان، ادامە بلاتکلفی مزدی کارگران و بازنشستگان تامین اجتماعی، مهمترین رویدادهای کارگری گزارش شدە هفتە بودند.

سرداران و پاسداران استبداد و بی عدالتی بدانند، گذشت آن زمان کە می توانستند با سرکوب و تهدید و اعدام و ترور عدالت خواهان خفقان جهنمی شان را حفظ کنند. سرکوب دیگر جواب نمی دهد. اکنون شما با یک ملت ناراضی و بە تنگ آمدە طرف هستید، ملتی کە دیگر تحمل برتافتن حکومت ظالم شما را ندارد. نمی توانید مملکت را ادارە کنید آن را بە دست خود مردم بسپارید، با ادامە اعمال جنایتکارانە تان جرم تان را سنگین تر نکنید!

هر دو شرط ستاد اقتصادی دولت برای وام‌های کرونایی نقض شده است؛ نه شرط حفظ اشتغال و نه شرط مقابله با رانت در تقسیم این پول‌ها رعایت نشد. کرونا تنها به دولت کمک کرد تا از صندوق توسعه‌ی ارزی، پولی برای بخش خصوصی رانت‌خوار تامین کند. در حالی که عموم مردم با وام‌های یک ملیون تومانی به قیمت حذف دو سال از یارانه دست به سر شدند، همگنان خصوصی دولت از سفره‌ی گشاده‌ی کرونا، به غایت تنعم کردند. مطالبه‌ی شفافیت دخل و خرج این 75 هزار میلیارد تومان، که از جیب مردم زده شده است، می‌تواند در سطح جنبش کارگری مطرح و دنبال شود.

به این سؤالات با بررسی نمونه های میدانی از مناطق مرزی آزاد صنعتی در کامبوج و تایلند پاسخ خواهیم داد. ابتدا باید توجه داشت که این دو بازار آزاد اقتصادی کاملا متفاوت هستند چرا که تایلند دارای 407 بیلیون دلار تولید ناخالص ملی است و کامبوج تنها 20 بیلیون دلار تولید ناخالص ملی دارد. اقتصاد تایلند به مراتب تنوع محصولی بیشتری دارد که شامل صادرات بالای تولیدات الکترونیکی، محصولات کشاورزی و مواد غذایی و حتی اتومبیل و قطعات صنعتی می گردد. برعکس اما اقتصاد کامبوج محدود تر و بر پایه پارچه بافی و دوخت و دوز البسه، ساختمان سازی و کشاورزی صنعتی استوار است.

صندوق بین المللی پول و بانک جهانی نیز قدرت و نفوذ شان را برای مقررات زدائی از بازار کار و تضعیف حق سازمانیابی به خدمت گرفتند. این نیز به گسترش بیشتر زنجیره های تأمین از طریق افزایش فشار بر مزد و حقوق کارگران انجامید. بنابراین رسیدگی به مسئلۀ حقوق کارگران در زنجیره های تأمین جهانی، مستلزم اعمال فشار بر دولتها و آکتورهای بین دولتی به منظور تغییر قواعد بازی نیز هست.

در مورد همسان سازی و بە اصطلاح افزایش حقوق های بازنشستگی کە هنوز کم و کیف آن نامعلوم است و تازە اگر قطعی شود از مرداد گفتەاند پرداخت آن را شروع می کنند. همان رویەای را کە راجع بە افزایش حق مسکن در پیش گرفتند و هنوز آنرا نە در هیات وزیران تصویب کردەاند و نە بە هیچ کارگری پرداخت کردەاند دنبال می کنند. مجموعا ٧٢٠٠٠ تومان ظاهرا قرار است بە حقوق بازنشستگان اضافە کنند کە هنوز بقول خودشان تکلیف حق خواروبار و حق مسکن کە بخشی از این افزایش قرار شدە باشد نا مشخص است!

محمد شریفی مقدم دبیرکل خانە پرستار ایران گفتە است تعداد پرستاران مبتلا شدە بە کرونا بیشتر از ٩ هزار نفر است. او اضافە کاری و خستگی در اثر کار، کمبود وسایل حفاظتی و کمبود کادر پرستاری را از علل بیمار شدن پرستاران می داند. بە گفتە یکی از مسئولین دولتی تعداد پرستاران مبتلا بە کرونا ١٠ هزار نفر شدە است و ١٤٠ پزشک نیز تا کنون جان باختەاند. اما آماری از پرستارانی کە در اثر کرونا جان باختەاند ارائە ندادە است. با این همە متاسفانە هنوز اثری از اینکە دولتمردان برای متوقف کردن این روند اقداماتی را اندیشیدە باشند دیدە نمی شود.

شرایط و مشکلات اقتصادی و گرانی روز افزون باعث شده اند تا در سالهای اخیرتمام اعضای خانواده های تهیدست وکم درآمد وارد بازار کار شوند، و یکی از این بخشهای اقتصادی که امکان کار برای همه اعضای خانواده وجود دارد، کار در کوره های آجر پزی است در این کارگاهها پدر و مادر و کودکان از ٥ ساله تا ۱۲ ساله به قالبگیری مشغول اند.

این همان نقطه‌ی حداقلی است که کارگران ایران باید بر آن پافشاری کنند. چانه‌زنی بر سر حداقل حقوق در انتهای سال 98 با جرزنی طرف کارفرما مواجه شد و البته نمایندگانِ مثلا کارگری هم اول گفتند صورتجلسه را امضا را نمی‌کنند و مدتی بعد صورت‌جلسه‌ای به مراتب بدتر را امضا کردند. حال در میانه‌ی سال 99، همان حداقل حقوق مصوب، به طرز شدیدی ارزش خود را از دست داده و بر وضعیت بحرانی کارگران افزوده است. ترمیم دستمزد باید به شعار جنبش کارگری بدل شود. و نه تنها ترمیم، که بازسازی حداقل دستمزد باید در دستور کار قرار گیرد. 

بخشی از مسئولیت مشکلات و سواستفادەهایی کە تا کنون از اموال تامین اجتماعی بە عمل آمدە و پیامدهای آن بە عهدە نمایندگان تشکل های حکومتی در هئیت امنای تامین اجتماعی است. این افراد بخاطر عمل نکردن بە وظایف شان و همدستی با مدیریت دولتی باید از مسئولیت های شان برکنار شوند و جای آنها را نمایندگان منتخب کارگران و بازنشستگان بگیرند. بدون انجام این تغییرات حداقلی و مقدماتی تامین اجتماعی بطور واقعی قادر بە انجام وظایف اش نیست.

سال 2014 که فرارسید کارگرانی که وسیله دولت فدرال مصاحبه می شدند اکثرا گفتند ترجیح میدهند حداقل دستمزدها بالا نرود اگر تضمینی برای وجود کار نباشد. احتمال تعطیل کامل استارکیست و مرغ دریایی همه کارگران را از ادامه امکان زندگی حداقلی نیز نگران کرده بود. واقعیت احتمال تعطیلی کارگاه ها و یا کاهش ساعات کار، و از همه مهمتر انتقال کارگاه ها به خارج از ساموای آمریکا، جایی که کارگران ارزان باشند، باعث شد که کارگران قرارداد موجود را امضا کنند - سناریوی همیشگی تهدید اقتصادی که سرمایه داری در تمام تاریخ از آن استفاده کرده است.

جنبش نوین کارگری در سطح جهانی باید تصدیق کند که کارگران مهاجر جزئی لاینفک از طبقۀ کارگر اند و این که آنها در بسیاری از موارد نقشی محوری در بنای جنبشهای کارگری داشته اند. امروزه روز هوشمندترین اتحادیه ها دیگر با کارگران مهاجر همچون یک تهدید برای کارگران بومی رفتار نمی کنند، بلکه آنان را فرصتی برای تقویت جنبش کارگران تلقی می کنند. اتحادیه ها با تلقی از کارگران مهاجر به عنوان "موضوع واحد" نقش دموکراتیک خویش را در پیوند دادن کارگران مهاجر با اتحادیه ها و مبارزه با نیروهای تفرقه افکن و نژادپرست عمق بخشیده اند.

پرستاران حقوقی دارند کە مانند بقیە زحمتکشان از آنها دریغ داشتە می شود و هر گاە اعتراض می کنند سرکوب و تهدید و اخراج می شوند. بجای این حرفها و دادن صفاتی مثل شهید و غیرە حقوق شان را بە آنها بدهید و امکانات حفاظتی مناسب در اختیارشان قرار دهید تا سلامت بمانند و بتوانند با بیماری مهلک کرونا مبارزە شان را ادامە دهند. موقعی کە جامعە حالا حالاها بە پرستار نیاز دارد چرا آنها را بطور رسمی استخدام نمی کنید و بخشی از حق زحمت آنها را بە دلالهای بازار کار می دهید؟

بی توجهی مسئولین دولتی و نمایندە خامنەای بە وضعیت دشوار و بحرانی کارگرانی کە ٤ ماە است مزدی نگرفتەاند و خانوادە های شان گرسنە و در استیصال معیشتی روزگار رنج آوری را دارند، نشان می دهد کە گرسنگی و بیکاری کارگران دغدغە آنها نیست و تنها خود کارگران هستند کە بایستی حساب شان را با این جماعت شکم سیر و بی درد و بی رحم یکسرە کنند.

روی ایرادات فردی اسدبیگی و طبری و قاضی پرونده نمی‌توان صحبت کرد. چرا که موضوع سیاست «اخلاق» نیست. ساختار اقتصادی فشل موجود است که به بچه‌ای همچون اسدبیگی اجازه می‌دهد حتی از ضد خودترین موضوع سیاسی روز، به نفع خود برداشت کند. هدف باید تغییر این ساختار باشد.

٤٢ کارگر بیگناە بخاطر پرداخت نکردن دستمزد و مطالبات صنفی دیگر ناچار بە اعتراض می شوند، آنها را بازداشت و زندانی می کنند و پس از کلی فشار و آزار و اذیت آنها و خانوادە های شان کە نگران نان آوران خود در زندان هستند، کلی حکم علیە شان صادر می کنند و آن را در بوق و کرنا جار می زنند تا همە بدانند، سپس یک هفتە بعد رئیس بدنام و بد سابقە و عضو "هئیت مرگ" کە بە پاداش اعمال و سابقە جنایتکارانەاش بر مسند ریاست قوە قضائیە دست یافتە، احکام تعدادی از کارگران را باطل می کند. این بازی البتە چندان هم تازگی ندارد و ...

بطور متوسط با صد نفر در خط تولید می توان سیصد تا ششصد قوطی تون در هر دقیقه تولید کرد. این خط می تواند در مجموع 540 هزار قوطی یا شش کانتینر در روز برای صدور آماده کند. در سال 2005 که اوج صادرات از جزایر ساموا بود 446 میلیون دلار در آمد از صادرات ماهی تون حاصل شده بود، رقمی معادل 98 درصد کل تولیدات صادراتی از ساموای آمریکا. در حالی که از سال 2007 با افزایش حداقل دستمزد ها در ساموا سهم تولید ماهی صادراتی ساموا در جهان کاهش یافته است، اما وابستگی اقتصاد ساموا به تولیدات محصولات دریایی ادامه دارد.

بازیابی یک جنبش جهانی کارگری شاداب و پرتحرک با کوشش بیهوده برای برگشت به زمان گذشته و به قراردادهای استاندارد کار رخ نخواهد داد. تنها از طریق سازماندهی – جذب، تربیت و تحرک بخشی به – اعضای جدید است که جنبش کار می تواند خود را به عنوان یک جنبش اجتماعی بازیابد.

در گزارشی کە در ١٣ تیر در خبرگزاری (ایلنا) منتشر شد. موسسات درمانی بە کارگرانی کە برای تست کرونا بە آنها مراجعە کردەاند گفتەاند، برای تست دفترچە بیمە را نمی پذیرند و خود آنها باید تمام هزینە های تست را بپردازند. بە نوشتە گزارشگر، در صورتی از کارگران پولی از این بابت گرفتە نمی شود کە آنها را با آمبولانس بە بیمارستان بیاورند. در گزارش دیگری کە در همین خصوص در همین خبرگزاری منتشر شد، هزینە تست کرونا ٧٠٠ هزار تومان اعلام شدە بود. یعنی کارگر اگر برای تست بە بیمارستان مراجعە کند بایستی معادل ١٠ روز دستمزد خودش را بابت آن پرداخت نماید

در این هفتە علاوە بر پرستاران گیلانی کە نسبت بە قراردادهای ٨٩ روزە بار دیگر تجمع و اعتراض نمودند و خواهان استخدام خود توسط دانشگاە علوم پزشکی شدند، تجمع دیگری نیز توسط پرستاران مشهدی انجام گرفت کە مورد یورش وحشیانە نیروهای امنیتی و لباس شخصی های مزدور و دستجات اوباش حقوق بگیر مواجە شد. در جریان این یورش شماری از پرستاران مورد ضرب و شتم قرار گرفتە و مجروح و حداقل ١٠ تن از آنها توسط عوامل همان دستگاهی کە جهت دادخواهی بە آن پناە بردە بودند دستگیر شدند!

اتحاد نیروهای مدافع آزادی و عدالت اجتماعی برای پایان دادن بە سرکوب و بی عدالتی عاجل ترین و مردمی ترین وظیفەای است کە مقابل این نیروها قرار دارد. زمینە های همکاری و اتحادهای موردی نیروهای دمکراتیک بسیارند و چنین اتحاد های در واقع پیش زمینەهای آن اتحاد بزرگی می توانند باشند کە مبارزە موثر و ثمربخش برای بر کناری رژیم و استقرار جمهوری سکولار و فدرال دمکراتیک بجای جمهوری اسلامی بدون آن ممکن نیست. با اتحاد و مبارزە مشترک پروژە تشدید سرکوب حکومت را ناکام بگذاریم!

در شرایط موصوف طبیعی است که طبقات متوسط و فرودست کم کم به پشت بام‌ها و خانه‌های مشترک رو بیاورند. مسکن مانند بنزین و گوجه‌فرنگی و مرغ و خودرو نیست که افرادی از برج عاج مردم را به نخریدن توصیه کنند. دخالت‌گری عمومی در مساله‌ی مسکن، تنها از طریق اعتراضات گسترده به افزایش قیمت امکان‌پذیر است. جامعه‌ی مدنی و تشکل‌های کارگری می‌توانند با سر دست گرفتن شعار «حق سرپناه»، حق بهره‌مندی از مسکن با کیفیت را به مردم یادآوری کنند و حول مطالبه‌ی آن دست به سازماندهی بزنند.

ساکنان ساموای آمریکا درباره حداقل دستمزد ها به طور وضوح نظرات چندگونه دارند. علیرغم این موضعگیری آنها بیش از هرچیز از مداخله دولت و مسئولین دولت فدرال در سرنوشت خود معترض اند و از این که نظرات و مسائل محلی در تصمیم گیری های فدرال نقشی ندارد، شاکی بودند.

باور نئولیبرالی بسیاری از آکادمیسینها و سیاستمداران به برتری یک نهاد مجرد، یعنی "بازار"، به هزینۀ دیگر نهادها همچون اتحادیه های کارگری، سازمانهای کارفرمائی سیاستهای اجتماعی – اقتصادی دولتهای ملی، تقویت شده است. و البته بحرانهای پی در پی اقتصادی از سال 1973 به این سو، شتاب گرفتن جهانی از همان زمان، شکل گیری اتحادیۀ اروپا، انتقال قدرت از جهان آتلانتیک به آسیا و به دیگر نقاط جهان نیز در این روندها دخیل بوده اند. اما هنوز نمی توان گفت – حال که به نظر می رسد قرارداد اجتماعی پیشین دیگر پاسخگوی انتظارات نیست...

جنبش کارگری اگر بخواهد خودش را از قید فرهنگ اسارتبار حداقل خواهی کە توسط سرمایەداران و عوامل آنها در تشکلهای حکومتی بە آنها تحمیل شدە خلاص کند، بایستی حداکثر خواە بشود و اسباب آنرا کە مبارزە متشکل اتحادیەای و حزبی است خود بوجود آورد. وقتی کارگر بە حداقل ها تن می دهد کارفرما مرتب بە او کمتر می دهد، اما وقتی حداکثر خواهی می کند اگر تشکل داشتە باشد می تواند با چانە زنی مقداری بیشتر از آنچە کارفرما و دولت در نظر دارند بە دست بیاورد. همین فرهنگ حداقل خواهی در از بین بردن مواد حمایتی محدودی کە در قانون کار وجود داشت نقش مخربی داشت.