پرویز قلیچخانی، قهرمان ملی و مبارزی که اسطوره شد!
۴ آذر ۱۳۲۴- ۲ خرداد ۱۴۰۵
پرویز قلیچخانی در پاریس، شهری که سالهای تبعیدش را در آن زیست، چشم هایش را برای همیشه بست، اما نام عزیز او در حافظه مردم، در تاریخ ورزش، در رنج مبارزان و در امید تهیدستان خاموش نخواهد شد. پرویز از دل محرومیت برخاست، بر بلندای افتخار و در کنار مردمی ایستاد که درد و رنج آنان را از کودکی زیسته بود.
در زمین فوتبال، او کاپیتانی جسور و بلند آوازه بود که بخشی از پرافتخارترین سالهای ورزش ایران را رقم زد و نامش برای همیشه با تاریخ فوتبال این سرزمین گره خورد.
در حافظه چند نسل نیز، گل او به تیم فوتبال اسرائیل در روزگاری که همبستگی با مردم فلسطین و مخالفت با سیاستهای تجاوزگرانه دولت اسرائیل در میان افکار عمومی ایران گسترده بود، تنها یک لحظه ورزشی نماند، آن گل به نمادی از همدلی با ستمدیدگان بدل شد و احساسات مردم را چنان برانگیخت که جای او را در اعماق دل بسیاری از مردم استوارتر کرد. نام آوری او تنها در میدان ورزش نبود، او در برابر دو حکومت مستبد سر خم نکرد و هزینه سنگین ایستادن بر سر ارزش های انسانی خود را تا پایان عمر پرداخت.
پرویز قلیچخانی از موضع دفاع از آرمانهای چپ و سوسیالیسم در همراهی با جنبش فدائیان، پا به میدان مبارزه سیاسی در دوره شاه گذاشت و بهای این انتخاب را با فشار، دستگیری و حذف پرداخت. پس از انقلاب نیز در چارچوب سازمان فدائیان خلق ایران در صف آرمان های انسانی خود ایستاد و به مبارزه برای آزادی و عدالت ادامه داد. در سال ۱۳۶۹، از فعالیت سازمانی فاصله گرفت اما به اشکال دیگر، مبارزه را با همان سرسختی و پایداری پی گرفت.
ثمره این پایداری، میراثی ماندگار بود. بیش از دو دهه تلاش خستگیناپذیر برای انتشار ۱۱۰ شماره نشریه "آرش"، آرشیوی ارزشمند از اندیشه، نقد، فرهنگ، سیاست و تاریخ در تبعید ساخت. فعالیت موفق او در عرصه فرهنگ کاری سترگ بود که جز با ایمان عمیق و پشتکاری کمنظیر ممکن نبود. او نگذاشت تجربهها، صداها و روایتهای یک نسل به فراموشی سپرده شوند. "آرش" تریبونی بود برای حضور اندیشههای گوناگون، گفتوگو میان تفاوتها و تلاشی برای اشاعه ایده ها و ارزش های انسانی نیروهای چپ جامعه.
اما شاید آنچه بیش از همه پرویز قلیچخانی را در دل ها نشاند، منش انسانی و فروتنی او بود. از یکسو وفاداریش به دوستان و یاران و حساسیتی که به رنج دیگران داشت و از سوی دیگر حمایتی که بارها و بارها بیصدا به سوی کارگران و زحمتکشان، زندانیان سیاسی و خانواده آنها و کنشگران در تنگنا، روانه کرد، از او چهره ای ماندگار ساخت.
عشق به محرومان، تنها برخاسته از تجربه زیستن در خانوادهای زحمتکش و شناخت مستقیم از رنج آنها نبود، این دلبستگی ژرف، ریشه در فرهنگی داشت که پهلوانی را در همراهی با مردم، ایستادن کنار محرومان و سرفرود نیاوردن در برابر قدرت معنا میکند. پرویز قلیچخانی از نسل ورزشکارانی بود که قهرمانی را با روحیه پهلوانی درهم آمیخته بود.
بیسبب نبود که او همواره خود را رهرو جهانپهلوان تختی میدانست. تختی برای او تنها یک قهرمان ملی نبود، بلکه نماد شرافت، فروتنی، مردمداری و مسئولیت در برابر رنج دیگران بود. قلیچخانی در رفتار و منش، بارها نشان داد که آموزگار نانوشتهاش تختی و همان فرهنگ پهلوانی است، فرهنگی که در آن، اعتبار انسان نه به افتخاراتش، بلکه به نسبت او با مردم و یاری رساندن به آنان، سنجیده میشود. پرویز قهرمان نامداری بود که با همه فراز و فرودها، بیسودجویی و وفادار به اصول و ارزش هائی که زندگیاش را شکل داده بودند، باقی ماند.
ما در سوگ پرویز عزیز انسان فروتنی را به یاد میآوریم که در تن و جان و زندگیاش شرافت، تعهد، مهربانی، روحیه پهلوانی و عشق به مردم موج می زد. یاد او در میدانهای ورزشی، در حافظه جنبش آزادیخواهی و عدالتطلبی، در تاریخ تبعید، و در دل کسانی که انسانیت را پاس می دارند، زنده خواهد ماند.
از دست رفتن این یار شریف و وفادار مردم را، به خانواده و نزدیکان او، به یار زندگیاش نجمه موسوی پیمبری، فرزندانش هاله، الدوز و تارا، به فاطمه صفا، به دوستان و یارانش، به جامعه ورزشی و فعالان جنبش های اجتماعی و به همه کسانی که دل در گرو آزادی، عدالت و انسانیت دارند، تسلیت میگوییم.
آینده آزاد، پیران آزاد، نسرین آزاد، فرشید آزاد، محمد آزادگر، آزیتا آشنائی، امیر حسن آقایاری، ابراهیم آوخ، خسرو آهنگر، پریسا احمدیان، نسرین ابراهیمی، مهدی ابراهیم زاده، باقر ابراهیم زاده، سلیم احمدیان، مانی اخوان، بهروز اسدی، نسرین اسدیان، بانو اسکندانی، قادر اسکندانی، مزدک اسکندرخواه، مریم اسکوئی، جواد اسکوئی، مهران اسفندیاری، فرید اشکان، رحیم اشمیت، سیمین اصفهانی، علی اعتدالی، حسن اعتمادی، مرتضی اعرابی، فرخنده اعظمی، محمد اعظمی، مرجان افتخاری، حسن افراز، سعید افشار، علی افشاری، رضا اکرمی، فرید الهامی، ناهید امیری، علی انتشاری، ایراندخت انصاری، رضا انصاری، محمد انصاری، محمود انصاری، پوران انصاری، صبا انصاری، نسان انصاری، منصور انصاری، حسین انورحقیقی، داوود بخت نیا، اصغر ایزدی، ارژنگ. بامشاد، کمال بایرامزاده، عباس بختیاری، وحید بدیعی، منیره برادران، امیر برادران، فریده برازنده، مهدی برزین، ارژنگ برهان، یلداله بلدی، سعید بهرنگ، رضا بهروران، اژدر بهنام، فرامرز بهار، امیر حسین بهبودی، محمد علی بهبودی، حمید پارسائی، محمود پارسائی، ناصر پایدار، کوکب پدرود، علی پُرسان، محمد پروین، شکوفه پرویز، مهدی پرویز، ژینوس پزشکی، فلوریا پزشکی، مریم پورتنگستانی، حسین پورجانکی، ارسلان پور قباد، احمد پورمندی، علی پورنقوی، فرامرز پورنوروز، پوریا پورهمت، امیر حسن پویا، پریسا پوینده، حسن پیریائی، علی پیریائی، امید پیوندی، مسعود پیوندی، منیژه تام، تقی تام، سعید تبریزی، رضا ترابی، اسد ترابی، نرگس ترابی، ملیحه تسلیمی، ایرج تقی زاده، مجید تمجیدی، قدرت تندر، مریم تنگستانی، منیر توفیق، رسول تیهوئیان، فریبا ثابت، فلور جاوید، علی جاوید، حمید رضا جاودان، مهدی جباری، سودابه جزنی، میهن جزنی، حسن جعفری، عاطفه جعفری، فردوس جمشیدی رودباری، هما جوادی، ذبی جودکی، کاووس جوکار، ناصر جوهری، سیامک جهانبخش، بهروز جهانزاد، ثریا چیت ساز، صدیقه حاج محسن، علی حجت، حسن حسام، حمید حسینی، شاهو حسینی، غلامرضا حق شناس، بهروز حقی، صحرا حکاکپور، نقی حمیدیان، احمد خادمی، نسیم خاکسار، شهلا خباززاده، اسماعیل ختائی، اصغر خرسند، بهروز خسروی، محمد رضا خشتی، بهروز خلیق، الدار خیاوی، مجید دارابیگی، توران دانا، مرضیه دانش، بهروز دانشور، رضا درخشان، مهرداد درویش پور، علی دماوندی، ابراهیم دینخواه، فردوس دینی، رویا ذوغالیان، تارا راحلی، طیبه راحلی، فیروزه راد، منوچهر رادین، مهشید راستی، ناصر رحمانی نژاد، ناصر رحیم خانی، بیژن رستگار، کاظم رستمی، رزا روزبهان، سهیل رسولی، جواد رضوی نیا، فاطمه رضائی، فرهمند رکنی، فروزنده رکنی، محمد رضا روحانی، حمید روشن، حبیب روشن زاده، تقی روزبه، رضا روزیخواه، میهن روستا، سعید رهنما، رضا رئیس دانا، مجید زربخش، فخری زرشگه، اسماعیل زرگریان، سیامک زندی، حسن زهتاب، مینا زرین، حسین سازور، رحمان ساکی، جلال سبزواری، ساسان سترگ، سهیلا ستاره، علی ستاری، عبدی سردا، فرج سرکوهی، مریم سطوت، بیژن سعیدپور، مسعود سفری نسب، یونس سلطان زاده، سیامک سلطانی، حمید سلطانی، البرز سلیمی، فریدا سهرابیان، علی سیاح، فرود سیاوش پور، بهمن سیاووشان، محمد تقی سید احمدی، محید سیادت، اکبر سیف، اسد سیف، جلال شالگونی، محمد رضا شالگونی، یونس شاملی، محمد رضا شاهید، مسعود شب افروز، پرویز شریعت، ناصر شریعت، ملیحه شریف زاده، پویان شریفی، فرح شعبان پور، شمسی شفیع، آزاده شکوهی، م. شکیب، کیتاش شمس، ابوالقاسم شمسی، پروین شهبازی، بهروز شیدا، حماد شیبانی، بیژن شیروانی، ناصر صابری، نسترن صارمی، کیومرث صابغی، شهلا صالح پور، سیمین صبری، ضیاء صدرالاشرافی، محمد صدیق یزدچی، جمشید صفاپور، اسماعیل صفرزاده، جمال صفری، نبی صمیمی، فرزانه ضیاء فتحی، عصمت طالبی، رحیم طالقانی، مجتبی طالقانی، مزدک لیماکشی، بهروز عارفی، شمسی عباسی، مجید عبدالرحیم پور، محمود عبدی، باقر عربی، حسن عزیزی، نادر عصاره، فرزانه عظیمی، برهان عظیمی، حمزه عظیمی، مریم عظیمی، مه دی علوی، محمد صادق علی اصغری، بیژن علیپور، ابراهیم علیپور شاهین دژ، رضا علیجانی، عیسی علیزاده، محمود علیزاده لسانی، ثریا علیمحمدی، سرور علیمحمدی، انو عیسی بیگلو، محمد غدیری، کامبیز فاروقی، مهدی فتاپور، مسعود فتحی، بهروز فدائی، مسعود فراز، سیاوش فرجی، علی اصغر فرداد، بهروز فرهانی، ملیحه فرهنگ، سیامک فرید، علی فکری، قاسم فولادی، ناهید قاجار، وجی قاسمی، نصراله قاضی، ناصر قاضی زاده، سوین قربانی، پرویز قریشی، قدرت قلی زاده، شهرام قنبری، پویان قوشچی، ایرج قهرمانلو، رحیم قیومی، صادق کارگر، علی کارون، مقصود کاسبی، محمد کازرونی، زریون کشاورز، مازیار کشاورز، علی کشتگر، فرشین کاظمی، جمشید کرمی، علی کریمی، بهزاد کریمی، فرزاد کریمی، اسفندیار کریمی، سودابه کسرائیان، سیروس کسرائیان، نگار کلکار، اکرم کوهساری مرند، امیر کیانپور، سهیلا گلشاهی، حسن گلشاهی، منوچهر گلشن، ژیلا گل عنبر، پرویز گهواره ای، محمد گیلانی، بهزاد لادین، روبن مارکاریان، محمد علی ماکنعلی، عفت ماهباز، جلیل مبشری، مهناز متین، مریم متین دفتری، هدایت متین دفتری، علی متین دفتری، فرهاد مجیدزاده، یوسف محمدی، مجید محمدی، میترا محمودی، ضرغام محمودی، علی مختاری، منوچهر مختاری، ابراهیم مددزاده، سیروس مددی، اسد مذنبی، هما مرادی، باقر مرتضوی، محمد مروج، سهیلا مسافر، بنفشه مسعودی، حعفر مسعودی، ناصر مصلحتی، عزت مصلی نژاد، عباس مظاهری، مصطفی مدنی، محمود معمارنژاد، امیر معیری، خاطره معینی، هایده مغیثی، رضوان مقدم، حسین مقدم، منوچهر مقصودنیا، مهر آفاق مقیمی، امیر مُمبینی، علی منفرد، سیروس ملکوتی، شجاع ملکوتیان، محمد منتظری، ذبیح موسوی، نوید مومن زاده، ناصر مهاجر، هوشنگ مهدی زاده، جمشید مهر، اردشیر مهرداد، محسن مهمنش، انور میرستاری، مهران میرفخرائی، اشرف میرهاشمی، مجید میزانی، حسن نادری، حجت نارنجی، نوشزاد ناظمی، ناهید ناظمی، احمد نائینی، پوریا نایب، شیدا نبوی، نصرت اله نجات بخش، احمد نجاتی، عنایت نجفی، رضا نجفی، علیرضا ندیمی، محسن نژاد، هلن نصرت، مجتبی نظری، فرهاد نعمانی، مسعود نقره کار، امید نقره کار، فرخ نگهدار، شهین نوائی، داوود نوائیان، حمید نوروزی، حمید نوشادی، پرویز نویدی، ایرج نیری، حمیلا نیسگیللی، نیک آذر، مرتضی نیکی، احد واحدی، پروین واحدی پور، شیده ورزگر، الهام ورشوچی، تونیا ولی اوغلی، مسعود واثقی، مهرداد وهابی، علی اکبر هادی پور، احمد هاشمی، توران همتی، هرمز هوشمند، هانری نهرینی، نسیما یامچی، بابک یحیوی، نرگس یلاقی، دکتر جواد یوسف معمار، محسن یلفانی،