بخش یازدهم

3.       چارچوب یکپارچه

در بخش پیشین مشاهده کردیم که عوامل متعددی ممکن است بر فرایند توسعه اقتصادی ـ یا فقدان آن ـ تأثیر گذاشته باشند. بنابراین بعید است که فرایندی به پیچیدگی توسعه اقتصادی تنها توسط یک عامل واحد هدایت شده باشد. در این بخش، چارچوبی یکپارچه و نو ارائه می‌کنم (...)، تا نشان دهم که در طول تاریخ بشر، نه یک عامل بلکه مجموعه‌ای از عوامل تفاوت میان موفقیت و ناکامی را موجب شده‌اند.

ایده اصلی در اینجا ارائۀ چارچوبی برای توضیح موفقیت اروپای غربی و سپس آمریکای شمالی است. این چارچوب یکپارچه بر نقش مهم جغرافیا، بیماری، تجارت و نهادها در توسعه اروپای غربی و آمریکای شمالی تأکید می‌کند. در بخش بعدی این چارچوب را با روایتهای تاریخی آفریقا، آمریکای لاتین و روسیه مقایسه خواهم کرد تا روشن شود چرا این مناطق عقب ماندند. در ادامه به ترتیب به نقش عوامل یادشده می‌پردازم. جدول زیر خلاصه‌ای از عواملی را ارائه می‌کند که ممکن است بر توسعه در سراسر جهان تأثیر گذاشته باشند.

تاریخ و فقر در مناطقی از جهان

* خانه های هر ستون، از بالا به پائین، می توانند رابطۀ علت و معلولی داشته باشند.